WBPP Sorun Giderme: Sık Görülen Hatalar ve Bilinen Buglar
Bu yazı 2022–2025 yıllarında tuttuğum notlardan derlenmiştir; bazı araçlar veya iş akışları o zamandan beri güncellendi, okurken bunu göz önünde bulundurun. Metindeki hata mesajları ve sürüme özgü davranışlar, hepsi o günkü hâliyle kaydedilmiştir. WBPP’nin arayüzü, master kalibrasyon kareleri ve normal çalışma akışı için kardeş yazı olan “The Complete Guide to WBPP” yazısına bakın.
WBPP’yi tek tuşla baştan sona çalıştırmak elbette keyifli, ama iş gerçekten kullanmaya gelince insan hep takılan, hata veren ya da sonucu bir tuhaf çıkan durumlarla karşılaşıyor. Bu yazıda, son birkaç yılda başıma gelen ve en çok sorulan WBPP sorunlarını bir sorun giderme el kitabı hâlinde topladım; teşhis mantığından başlayıp bilinen birkaç somut buga kadar gidiyoruz.
Sorun gidermenin ilk adımı: önce Process Console’a bakın
PixInsight’ta işleme sırasında bir sorun çıktığında akla gelmesi gereken ilk şey her zaman Process Console’a bakmaktır. Hatanın nerede oluştuğunu ve ne tür bir hata olduğunu size söyler; bütün teşhislerin çıkış noktası orasıdır.
Ne var ki WBPP bir script dosyasıdır ve script çalışmadığı sürece Console katlanır, seçilemez hâle gelir. Dolayısıyla Console’u görmek için çoğu zaman önce WBPP’yi kapatmak gerekir. Kulağa zahmetli geliyor, ama pek çok sorunda tek ipucu kaynağı budur — aşağıdaki bugların hepsinin çözümü Console’daki o tek satır kırmızı yazıyla başladı.
Kalibrasyon aşamasındaki başarısızlıklar ve buglar
Kalibrasyon başarısız (failed) — önce PI programını kapatıp yeniden açın. WBPP’yi çalıştırdığınızda daha ilk kalibrasyon (master kalibrasyon kareleriyle yapılan aşama) başarısız oluyor ve status kırmızı failed gösteriyorsa, bütün akışı duraklatabilir, PI programını kapattıktan sonra WBPP’yi yeniden açıp bir kez daha çalıştırabilirsiniz; bu kalibrasyon hatası genellikle böylece kaybolur. OSC görüntülerini işlerken bu bugla en az dört kez karşılaştım ve her seferinde bu numarayla çözdüm.
Flat kareleri sürekli kalibrasyon hatası veriyor — elle adım adım işlemeye dönün. WBPP’nin bazı sürümlerinde, flat kalibrasyonunun sürekli hata vermesine yol açan bir bug vardır. Böyle zamanlarda işi kendiniz adım adım elle yapabilmek önem kazanır. Bu vesileyle Pre-Process adımlarını da tazeleyelim:
- Calibration:
light − dark / ((flat − flat dark) * med(flat)) - Cosmetic Correction
- Debayer: Bayer matrisi üzerinde interpolasyon yapar
- Star Alignment
- NSG
- Integration
Otomasyona güvenilemediğinde akışı parçalayıp elle çalıştırmak, sorunun hangi adımda olduğunu belirlemeyi aslında kolaylaştırır.
Yol sorunu: File I/O Error hatasının iki olası nedeni
Windows’ta WBPP kullanırken kalibrasyon aşamasında (calibration) File I/O Error çıkıyorsa, sebep genellikle şu ikisinden biridir:
- Dosya yolu ve dosya adı birlikte fazla uzundur; sistem sınırını aştığı için kısaltılması gerekir.
- Hedef klasöre yazılamıyordur, örneğin çıktıyı bir sistem klasörüne ayarlamışsanız.
Birincisi en sık görülenidir. “Yol çok uzun” sorununu kökünden çözmek için Windows’ta uzun yol desteğini açabilirsiniz (regedit ile LongPathsEnabled değerini 1 yapın); ayrıca ASCII dışı karakterler (örneğin Çince karakterler) içeren yollardan kaçınmanızı öneririm. Bu iki ortam hazırlığının ayrıntılı adımlarını “The Complete Guide to WBPP” yazısının Windows ortam ayarları bölümünde anlattım, burada tekrarlamıyorum.
RA/DEC koordinatlarındaki “60 saniye üste taşınmamış” bugu
Bu, en çetrefilli ve ayrıca ele alınmayı en çok hak eden sorundur; çünkü belirtileri son derece çeşitlidir ama kök nedeni hep aynıdır: FITS Header içindeki sağ açıklık / dik açıklık koordinatlarında saniye değeri “60” çıkmış, ama bir üst basamağa taşınmamıştır.
Bunu iki farklı sürümde, iki farklı görünümüyle yaşadım.
İlk sefer: WBPP dosyayı yükleyemedi. WBPP’yi kapatıp Process Console’a baktığımda, bir js script dosyasının bir satırının “geçersiz koordinat” bildirdiğini gördüm. O sırada bunu WBPP’nin bir bugu sandım; hata mesajını internette arattım ve ancak o zaman PixInsight Forum’da aynı hatayı bildiren birkaç ileti buldum — meğer koordinat sorunu yüzünden görüntü WBPP’ye yüklenemiyormuş. Yönü bulmuş olsam da, yüzlerce light karesi arasından sorunlu görüntüyü ayıklamak yine de bir saatimi aldı: o karenin OBJCTDEC koordinatı hatalıydı. PI programında FITSHeader’ı açtım, OBJCTDEC satırına kadar kaydırdım ve “taşınması gerekirken taşınmamış” değeri düzelttim — bu örnekte -69 26 60 değerini -69 27 0 yaptım — böylece bu kare sorunsuz yüklendi, ondan sonraki dosyalar da artık ona takılmadı.
İkinci sefer: dosyalar eklenemedi, console too much recursion bildirdi. Sonradan bir kez daha karşılaştım: WBPP’ye dosya eklerken yazılım dondu ve sonunda hiçbir dosya eklenmedi. WBPP’yi kapatıp Console’a baktığımda kırmızı bir InternalError: too much recursion duruyordu. WBPP’yi yeniden açınca dosyaların bir kısmının yüklenmiş, bir kısmının yüklenmemiş olduğunu gördüm; yüklenmeyenleri kontrol edince yine FITS Header anormalliği çıktı — bu sefer DEC alanı -46 01 60 gösteriyordu, oysa “60” saniyenin -46 02 00 olarak taşınması gerekirdi. WBPP böyle bir anormal değeri okur okumaz donuyor, üstelik ardından gelen görüntüleri de yüklenemez hâle getiriyor. Yine FITS Header bölümünü açıp saniyeyi elle taşımak, düzelttikten sonra da dosyaları tekrar eklemek yetti. Bütün dosyalar başarıyla yüklendiğinde WBPP otomatik olarak bir tanı mesajı gösterir, örneğin “60 of 60 light frames were added” gibi.
Ortak sonuç: Koordinatların otomatik olarak üste taşınmaması sorunu, şimdiye kadar gördüğüm kadarıyla neredeyse hep çekim yazılımı olarak MDL’in (uzaktan kontrol) kullanıldığı durumlarda ortaya çıktı; yine de başka çekim yazılımlarının da aynı sorunu yaşama ihtimalini dışlayamam. Bu yüzden WBPP donduğunda ve dosyalar eklenemediğinde, önce Process Console’a bakıp hatanın türünü belirleyin, sonra RA/DEC Header alanında “60 saniye üste taşınmamış” bugu var mı diye kontrol edin; elle düzelttikten sonra sorun çoğunlukla çözülür.
Performans: tam paket neden bu kadar uzun sürüyor
Son olarak, katı anlamda “hata” sayılmayan ama insanı epeyce hırpalayan bir soruna değinelim — WBPP’nin tam paketi gerçekten çok yavaş. Bir keresinde HDR yapmak istediğim beş görüntü için tam paketi tam dört saat çalıştırdım (o zamanki makine AMD R5-4650G, DDR4 3200 32GB, Gen4 SSD idi, görüntüler ise 24 megapiksel; böyle bir bekleyiş insana gerçekten bilgisayar değiştirme isteği veriyor).
Bunlar arasında özellikle zaman yiyen iki yer var:
- Separated RGB: renkli fotoğrafın RGB kanallarını ayrı ayrı işleyerek kromatik aberasyonu giderir.
- Local Normalization: görüntüler arasından en iyi birkaçını referans seçip diğer görüntülere Local Normalization uygular.
Bu ikisini kapatırsanız WBPP çok daha hızlı olur. Hız uğruna bu ikisini feda edip etmemek, bitmiş işten ne beklediğinize bağlı — “hangi adımlar kapatılırsa ne kadar zaman kazanılır, kaliteden ne kadar kaybedilir” konusundaki ölçümler için “The Complete Guide to WBPP” yazısında 7–8 kat hızlanma gösteren bir veri seti var, ona bakabilirsiniz.
Bu sorun giderme el kitabının mantığını toparlayalım: bir şey ters gittiğinde önce Process Console’a bakın; kalibrasyon failed veriyorsa PI programını kapatıp yeniden açın; flat kareleri sürekli kalibrasyon hatası veriyorsa elle adım adım işlemeye dönün; File I/O Error genellikle ya yolun çok uzun olmasından ya da klasöre yazılamamasından gelir; dosyalar yüklenmiyor, program donuyor ya da recursion bildiriyorsa FITS Header alanındaki RA/DEC değerlerinde üste taşınmamış 60 saniye var mı diye bakın. Bu birkaç numarayı iyi belleyin, WBPP’nin huysuzluklarının çoğuyla baş edebilirsiniz.