Quy trình kéo giãn và xử lý kênh luminance cho ảnh thiên hà
Khi xử lý thiên hà, tôi dần nhận ra một điều: bước kéo giãn từ tuyến tính sang phi tuyến chính là mấu chốt của cả quy trình. Đi sai bước này thì về sau có cố gắng thế nào cũng không cứu lại được. Bài này tổng hợp vài kinh nghiệm của tôi khi kéo giãn thiên hà, cùng một lộ trình xử lý cho kênh luminance của thiên hà.
Đi sai bước kéo giãn thì mọi thứ về sau đều công cốc
Trước hết xin chia sẻ một bài học. Từ trước tới nay tôi khá ít xử lý các thiên hà thuộc loại chuyển tiếp, và một lần khi làm loại mục tiêu này, tôi cứ thế kéo giãn nó như thể đó là một thiên hà xoắn ốc. Kết quả là các nhánh xoắn có hiện ra thật, nhưng màu sắc lại rất kỳ quặc, chỉnh kiểu gì cũng không ra được vẻ mà tôi muốn.
Sau đó tôi đối chiếu với tác phẩm của những người khác trên mạng, thấy chẳng bức nào giống của mình. Nghiên cứu một hồi tôi mới phát hiện ra — vấn đề nằm ở chỗ giai đoạn kéo giãn quá thô bạo. Thế là tôi đập bỏ một nửa quy trình rồi làm lại, cuối cùng mới có được phiên bản ưng ý. Hai phiên bản trên và dưới, bản nào cũng có phần tôi thích và phần tôi không thích; tác phẩm cuối cùng là hòa trộn hai bức thành một, vừa thể hiện được chi tiết vùng trung tâm, vừa không để vùng rìa trông quá kỳ quặc.
Đập đi làm lại hóa ra lại là con đường nhanh nhất
Khi xử lý M33, thiên hà Tam Giác, tình hình cũng tương tự. Lần đầu làm xong tôi không hài lòng lắm, hôm sau lại đập bỏ hai phần ba rồi kéo giãn lại từ đầu. Trước kia tôi luôn xem nhẹ bước “kéo giãn từ tuyến tính sang phi tuyến” này; phải qua mấy lần thất bại và đập đi làm lại tôi mới thật sự hiểu: chỉ cần đi sai bước này thì về sau dù có cố gắng thế nào cũng không đạt được vẻ mà tôi muốn.
Tin vui là khi gặp tình huống như vậy, đập thẳng về lại giai đoạn tuyến tính rồi làm lại thường mới là cách nhanh nhất. Tính năng lịch sử (History) mạnh mẽ của PixInsight cho phép bạn dễ dàng quay lại bất kỳ giai đoạn nào mà không phải bắt đầu lại từ con số không.
Quy trình chuẩn cho kênh luminance của thiên hà
Sau khi tích lũy những kinh nghiệm này, có thể đúc kết ra một lộ trình xử lý chuẩn cho kênh luminance của thiên hà. Tinh thần của nó là “đưa những chi tiết ẩn giấu trong vũ trụ ra ngoài một cách an toàn”, chứ không phải chỉ kéo cho ảnh sáng lên. Toàn bộ lộ trình đại khái như sau:
- Bắt đầu từ hình dung trước (previsualization): trước hết hãy đánh giá xem những cấu trúc nào trong ảnh đáng được giữ lại.
- Kéo giãn sơ bộ: đưa kênh luminance về trạng thái phi tuyến ở mức đại khái.
- Nén nhân thiên hà bằng HDRMT: xử lý vùng nhân quá sáng, kéo chi tiết của nhân trở lại.
- Tạo mặt nạ chọn lọc: xử lý cục bộ cho những cấu trúc cụ thể.
- Tinh chỉnh bằng biểu đồ: cuối cùng dùng Histogram để tinh chỉnh độ sáng tổng thể.
Mỗi bước đều đang rèn cho chúng ta khả năng “đọc hiểu bức ảnh, chứ không phải chỉ kéo giãn cho ảnh sáng lên”. Một bức ảnh thiên hà tốt là bức để cho các nhánh bụi, nhân và quầng sáng ở rìa ngoài đều có thể được đọc cùng lúc, chứ không phải hy sinh chi tiết để đổi lấy độ sáng.
Mong rằng lộ trình này cũng sẽ trở thành một ngọn đèn nhỏ trên con đường học hỏi của mọi người.