Bir görüntünün doğrusal ve doğrusal olmayan durumunu anlamak
Astrofotoğraf son işlemesinde sık sık şunları duyarsınız: “bu işlem doğrusal durumda yapılmalı”, “şu ise doğrusal olmayan duruma geçilmesini beklemeli”. Peki doğrusal tam olarak nedir, doğrusal olmayan nedir? Bu, bir zamanlar başkalarına açıkça anlatmakta çok zorlandığım bir kavramdı. Sonradan daha iyi bir anlatma yolu buldum — olaya MTF eğrisi üzerinden bakmak. Bu yazıda MTF ile Histogram Transformation (HT) aracını birlikte kullanarak ikisi arasındaki sınırı net biçimde açıklıyorum.
Doğrusalı ve doğrusal olmayanı MTF eğrisiyle tanımlamak
Anahtar tek bir harekette yatıyor: midtone (orta ton) konumunu değiştirdiğiniz anda, görüntünün çıktısı artık doğrusal olmaktan çıkar.
Bunun nedeni şudur: midtone ayarı “farklı parlaklıktaki pikseller arasındaki aralık oranını” değiştirir. Başlangıçta piksellerin parlaklıklarının birbirine göre ilişkisi eşit oranlıdır (doğrusal); midtone bir kez kaydırıldığında bu oran bozulur ve çıktı doğal olarak doğrusal olmayan hale gelir (bunu HT aracının output bölümündeki eğri değişimiyle karşılaştırabilirsiniz).
Meseleye başka bir açıdan bakmak daha sezgisel olur: geleneksel olarak, entegrasyonu yeni bitmiş bir astrofotoğraf zifiri karanlıktır, içinde hiçbir şey görünmez (doğrusal durum); bizim yapmamız gereken ise onu hedef net görünene kadar yukarı çekmektir — ve bu hareket zorunlu olarak büyük ölçekli, doğrusal olmayan bir germedir. Örneğin APP içinde entegrasyon bittikten sonra, hiçbir şeyin görünmediği doğrusal bir dosya üretilmesinin yanı sıra, sağda germe bölümünün altındaki kaydetme düğmesine tıklarsanız, germe uygulanmış, doğrusal olmayan bir fotoğraf daha kaydedilir.
(Çok küçük ölçekli bir ayarın hâlâ doğrusal sayılabileceğini savunan bir görüş de vardır; bu yazı daha katı tanımı benimsiyor — midtone konumuna dokunulduğu anda görüntü doğrusal olmayan duruma girmiş kabul edilir.)
Yalnızca shadow ya da highlight ayarlamak doğrusallığı bozmaz
Her ayar görüntüyü doğrusal olmayan hale getirmez. Yalnızca shadow (karanlık uç nokta) ya da highlight (aydınlık uç nokta) konumunu oynatırsanız, pikseller arasındaki doğrusal ilişki değişmez; sadece uç noktalarda ölçekleme ya da kırpma yapmış olursunuz:
- shadow sağa doğru ayarlanır: karanlık bölgeleri genişletir (karanlık tonları birbirinden açar).
- shadow yukarı doğru ayarlanır: karanlık bölgeleri giderek gri olarak çıkarır.
- highlight sola doğru ayarlanır: aydınlık bölgeleri genişletir.
- highlight aşağı doğru ayarlanır: aydınlık bölgeleri giderek gri olarak çıkarır.
Araca dair küçük bir ayrıntı ekleyeyim: PixInsight’ın HT aracı Low ve High Ranges seçeneklerini artık kaldırdığı için, yukarıdaki “yukarı ayarlama / aşağı ayarlama” (gri olarak çıkarma) gösterimlerini onun yerine Curves aracıyla sundum.
Bu sınır neden önemli
Doğrusal/doğrusal olmayan ayrımının anlamını kavramak son derece pratiktir — birçok görüntü işleme işlemi (örneğin renk kalibrasyonu, dekonvolüsyon gibi) ancak doğrusal durumda çalıştırıldığında doğru sonuç verir; germe uygulayıp midtone konumunu oynattığınız anda görüntü doğrusal olmayan duruma girer ve bazı işlemlerin sonuçları şaşar. Bu yüzden bir iş akışı kurarken “bu adım germeden önce mi, yoksa germeden sonra mı yapılmalı” sorusunu baştan netleştirmek, çoğu zaman her düğmeyi ezberlemekten daha önemlidir.