การจัดการดาวสว่าง: ใช้ Deneb เป็นตัวอย่าง

ถ่ายบริเวณเนบิวลาอเมริกาเหนือ ดาวข้าง ๆ ดวงนั้นคือ Deneb แทบจะเลี่ยงไม่ได้เลย Deneb สว่างมาก หลายภาพบนอินเทอร์เน็ตพอทำ Stretch ก็ดันดาวดวงนี้ขาวล้นตามไปด้วย สุดท้ายทำได้แค่ครอบตัดออก หรือปล่อยดาวที่เสียลักษณะไว้ในภาพ บทความนี้เล่าว่าตอนที่ผมประมวลผลบริเวณนี้เป็นครั้งแรก ผม “ทำให้ Deneb เชื่อง” ทีละขั้นตอนได้อย่างไร

ปัญหาที่พบ

ตอนประมวลผลบริเวณนี้เป็นครั้งแรก ผมถึงได้พบว่า Deneb สว่างมากจริง ๆ แล้วพื้นหลังรอบดวงนั้นทั้งหมดก็เป็นสีฟ้าไปด้วย หลังจากลดขนาดดาวขั้นต้นแล้ว สถานการณ์ของ Deneb ก็ยังไม่ได้รับการแก้ไข Deneb ยังคงเด่นเกินไป รอบ ๆ ก็ยังเป็นสีฟ้าไปหมด ผมจึงเปลี่ยนไปใช้ชุดวิธีที่เจาะจงกว่านั้น

ซ้ายคือก่อนประมวลผล ขวาคือรอบ Deneb หลังผ่านขั้นตอนประมวลผลชุดหนึ่ง พื้นหลังไม่ฟ้าเท่าเดิมแล้ว และ Ha ก็เด่นชัดขึ้นด้วย

ขั้นตอนการประมวลผล

ปรับจุดดำ ครอบตัดส่วนมืดบางส่วน: ให้กดจุดปลายของส่วนมืดที่สว่างเกินจนติดสีฟ้าลงก่อน แล้วครอบตัดออกบางส่วน
ลบดาวออก และได้ภาพดาวจากการหารแบบผกผัน (unscreen stars): ให้แยกดาวออกจากเนบิวลา เพื่อให้ได้ภาพดาวหนึ่งภาพที่ประมวลผลแยกต่างหากได้
สร้างมาสก์สี: ในที่นี้เลือกสีฟ้า แล้วนำไปใช้กับภาพหลังลบดาวออก (เลเยอร์เนบิวลา)
ลดความอิ่มตัวของสีฟ้าในเลเยอร์เนบิวลา: ให้ลดความอิ่มตัวของสีฟ้าในภาพที่ลบดาวออกแล้วและใส่มาสก์แล้ว เพื่อลดคราบสีฟ้านั้นลง
เสริมดาวแยกต่างหาก: ให้เพิ่มความอิ่มตัวของสีฟ้าในภาพดาวที่ได้จากการลบดาวออก และเสริมความสว่างตรงกลางอย่างพอเหมาะ เพื่อให้สีและแฉกแสงของ Deneb คงลักษณะที่ควรจะเป็นไว้
ใส่ดาวกลับเข้าไป: ด้วยการคูณผกผัน (การดำเนินการย้อนกลับของ unscreen) ให้นำเลเยอร์ดาวที่ปรับแล้วใส่กลับเข้าไปในภาพที่ลบดาวออก แล้วรวมเป็นผลลัพธ์สุดท้าย

แนวคิดหลักของชุดวิธีนี้คือแยก “ดาว” กับ “พื้นหลังเนบิวลา” ออกเป็นสองเลเยอร์แล้วประมวลผลแยกกัน โดยเลเยอร์เนบิวลาทำหน้าที่ลดคราบสีฟ้าที่น่ารำคาญ เลเยอร์ดาวทำหน้าที่รักษาสีและความสว่างที่ดาวสว่างควรมีไว้ สุดท้ายจึงรวมกลับเข้าด้วยกัน

ผลลัพธ์

เมื่อเทียบภาพด้านขวาที่ทำตามขั้นตอนข้างต้นเสร็จแล้ว จะเห็นการปรับปรุงที่ชัดเจนสองอย่าง คือพื้นหลังรอบ Deneb ฟ้าน้อยลงกว่าเดิม และ Ha รอบ ๆ ก็ปรากฏชัดเจนขึ้นด้วย ไม่ใกล้เคียงสีม่วงเหมือนเดิมแล้ว

สรุป

ประเด็นสำคัญของการจัดการดาวสว่างไม่ใช่การกดขนาดให้เล็กลงหรือครอบตัดออกอย่างหักโหม แต่คือ “การประมวลผลแบบแยกเลเยอร์” ใช้มาสก์สีลดคราบสีของพื้นหลัง ดูแลดาวแยกต่างหาก แล้วรวมกลับเข้าด้วยกัน Deneb เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น แนวคิดเดียวกันนี้นำไปใช้กับเป้าหมายใดก็ได้ที่มีดาวสว่างเด่นชัด