การถ่ายภาพจันทรุปราคาเต็มดวงด้วยกล้องขาวดำ: การจัดตำแหน่ง RGB ด้วยมือและ Integration

การถ่ายภาพจันทรุปราคาเต็มดวงด้วยกล้องขาวดำ ส่วนที่ยากที่สุดคือต้องจัดตำแหน่งช่อง RGB ด้วยมือ (โดยเฉพาะถ้าตั้งใจจะทำ Integration ด้วย) ดวงจันทร์มีความสว่างและสีที่เปลี่ยนเร็วระหว่างขั้นตอนของคราส และฟิลเตอร์ทั้งสามก็ถ่ายต่างเวลากัน การจัดตำแหน่งจึงยุ่งยากกว่าเป้าหมายห้วงอวกาศลึกทั่วไปมาก บทความนี้ใช้การประมวลผล “แถบสีน้ำเงิน” ของจันทรุปราคาเต็มดวงที่ชิลีเมื่อเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2022 เป็นตัวอย่างมาพูดถึงเรื่องนี้

แถบสีน้ำเงิน: ช่วงสีน้ำเงินสั้น ๆ ระหว่างเงามัวกับเงามืด

ก่อนอื่นขอเล่าว่าเป้าหมายที่ถ่ายครั้งนี้พิเศษอย่างไร จันทรุปราคาเต็มดวงที่ชิลีเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 ผมเลือกชุดภาพ RGB ช่วงก่อนและหลังเกิดคราสเต็มดวงมาประมวลผล ขณะถ่ายภาพ ดวงจันทร์อยู่ระหว่างเงามัวกับเงามืดของโลกพอดี จึงทำให้บนพื้นผิวดวงจันทร์ปรากฏสีน้ำเงินช่วงสั้น ๆ ขึ้นมา (นี่คือสิ่งที่เรียกว่า “แถบสีน้ำเงิน”)

ครั้งแรกที่ประมวลผลเลือกชุดนี้ (R 0.5 วินาที 3:28 น. G 3.5 วินาที 3:33 น. B 10 วินาที 3:37 น.) ภายหลังรู้สึกว่าผลลัพธ์ดูเหมือนจะมีปัญหาอยู่บ้าง (ได้รับคำแนะนำจากเพื่อนนักถ่ายภาพด้วย) จึงเปลี่ยนไปเลือกชุดภาพ RGB อีกชุดในช่วงที่คราสเต็มดวงกำลังจะสิ้นสุดมาทำใหม่ ได้แก่ R 4 วินาที G 4 วินาที B 15 วินาที (4:37–4:38 UTC)

ในที่นี้ขอชี้ให้เห็นความจริงอย่างหนึ่งของการถ่ายจันทรุปราคาด้วยกล้องขาวดำ เวลาเปิดรับแสงของแต่ละช่องไม่เท่ากัน (แสงสีน้ำเงินค่อนข้างอ่อน ช่อง B จึงมักต้องเปิดรับแสงนานกว่า) เวลาถ่ายก็ต่างกันด้วย สิ่งเหล่านี้ล้วนส่งผลถึงการจัดตำแหน่งและการรวมภาพในขั้นตอนถัดไป อุปกรณ์ที่ใช้คือ Planewave CDK 17″ กล้อง SBIG STXL 11002 (พร้อม AOX) และ Paramount ME ส่วนการประมวลผลใช้ PixInsight, Photoshop และ RegiStax6 (สำหรับพื้นฐานทางดาราศาสตร์ของแถบสีน้ำเงิน สามารถดูเพิ่มเติมได้จากเอกสารอธิบายปรากฏการณ์ท้องฟ้าที่เกี่ยวข้อง)

การจัดตำแหน่งด้วยมือ Integration และดาวลากเป็นเส้น

แล้ว Integration ล่ะ? ในการถ่ายจันทรุปราคาเต็มดวงอีกครั้งหนึ่ง ผมทำ Integration ทั้งสามช่อง ช่องละ 10 ภาพ ผลลัพธ์ก็ถือว่าประสบความสำเร็จพอสมควร

แต่การถ่าย RGB ต่างเวลากันด้วยกล้องขาวดำแล้วมา Integration จะเจอปรากฏการณ์ทั่วไปอย่างหนึ่ง ดาวจะลากเป็นเส้น เพราะดวงจันทร์เคลื่อนที่เทียบกับดาวพื้นหลัง เมื่อจัดตำแหน่งและ Integration โดยยึดพื้นผิวดวงจันทร์เป็นหลัก ดาวพื้นหลังก็จะถูกลากออกมาเป็นเส้น และเนื่องจากสามช่องถ่ายต่างเวลากัน เส้นที่ลากออกมาจึงเป็นเส้นสามสี ครั้งนั้นเนื่องจากดาวยูเรนัสอยู่ไกลเกินไป ผมจึงไม่ได้ไปจัดการกับดาวที่ลากเป็นเส้นนั้นอีก ปล่อยให้มีเส้นสามสีค้างอยู่ที่มุมล่างขวาของภาพ

จริง ๆ แล้วนี่ชี้ให้เห็นข้อแลกเปลี่ยนหลักของการ Integration ภาพจันทรุปราคาที่ถ่ายด้วยกล้องขาวดำ จัดตำแหน่งพื้นผิวดวงจันทร์ให้ตรงกัน ก็จะจัดตำแหน่งดาวพื้นหลังให้ตรงกันไม่ได้ เลือกได้แค่อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นหลักอ้างอิง หากต้องการรักษารายละเอียดของพื้นผิวดวงจันทร์ไว้ โดยทั่วไปก็ทำได้แค่ยอมรับเส้นลากของดาวพื้นหลัง หรือนำไปจัดการแยกต่างหากภายหลัง ต้องฝึกพื้นฐานการจัดตำแหน่ง RGB ด้วยมือให้แม่นยำ จึงจะสามารถประมวลผลเป้าหมายลักษณะนี้ได้อย่างมั่นคง