Karışım modlarının çalışma ilkesi ve PixInsight'ta katman tarzı işlemler
Piksel karıştırma (blending), astronomik görüntü işlemenin çekirdek tekniklerinden biridir. İster Photoshop ister PixInsight kullanın, karışım modlarının (blend mode) nasıl çalıştığını anlamak çoğu zaman bir yığın işlem adımını ezberlemekten daha önemlidir. Bu yazıda karışım modlarına dair notlarımı ve PixInsight içinde katman odaklı bir düşünme biçimiyle benzer etkilerin nasıl elde edileceğini derliyorum.
Photoshop’un güçlü yanı zaten karıştırmadır
Photoshop’un en iyi becerdiği iş, sonuna kadar blend etmek ve bunu ince denetim için sayısız katman maskesiyle (layer mask) birleştirmektir. Astronomik görüntü işlemede görece sık kullanılan karışım modlarından birkaçı şunlardır:
- Darken (koyulaştırma)
- Multiply (çarpma)
- Screen (ekran)
- Overlay (kaplama)
- Soft Light (yumuşak ışık)
- Luminosity (parlaklık)

Karışım modlarının ardındaki matematiksel formüller
Karışım modlarını gerçekten iyi kullanabilmek için her bir modun ardındaki matematiksel formülü anlamak çok işe yarar. Aslında her karışım modu bir piksel hesaplama formülüne karşılık gelir — formülü bildiğinizde, iki görüntü üst üste bindirildiğinde ne olacağını önceden kestirebilirsiniz; sırf sezgiye dayanarak rastgele denemek zorunda kalmazsınız.
deepskycolors sitesinin yazarı RBA, daha o yıllarda bütün karışım modlarını ve bunlara karşılık gelen formülleri tek bir tabloda toparlamıştı; son derece kullanışlı, konuyu derinlemesine anlamak isteyen meraklıların bu tabloyu bulup karşılaştırmasını öneririm.
PixInsight’ta katman tarzı işlemler
PixInsight’ta Photoshop’taki gibi bir katman paneli yoktur, ama aslında bağımsız her görüntüyü bir “katman” olarak ele alabilirsiniz. Photoshop’un katman karıştırmasına ulaşmak için başlıca iki yol vardır:
- PixelMath: karışım modlarının yaptığının tam olarak aynısını yapabilir, yalnızca formülü kendiniz yazmanız gerekir.
- Blend script dosyası: menüsündeki modlar neredeyse Photoshop’unkilerle aynıdır; ayrıca özellikle astronomik görüntüler için tasarlanmış birkaç mod da eklenmiştir ve screen stretch işlemini kendiliğinden yapabilir.
Doğrusunu söylemek gerekirse, PixInsight’ta katman karıştırma, kullanım esnekliği bakımından herhalde Photoshop’un onda birine bile ulaşmıyor. Ama sevindirici olan şu: toplulukta anlık önizleme yapabilen script dosyaları var. Örneğin Cosmic Photons imzalı imageblend script dosyası, karıştırma sonucunu gerçek zamanlı olarak önizleme imkânı sunuyor.

Photoshop’un katman karıştırmasına aşinaysanız, imageblend script dosyasının ayarlarına alışmanın çok kolay olduğunu göreceksiniz. En büyük kısıtı, karıştırılacak görüntü sayısını istediğiniz gibi ayarlayamamanızdır — tümüyle script dosyasının sunduğu seçeneklerle sınırlısınız (örneğin bu script bir seferde yalnızca iki görüntü işler). Yine de PixInsight kullanıcıları için anlık önizlemenin bulunması bile şimdiden çok kullanışlı bir adım. Script dosyasının indirme bağlantısı asıl yazarın sitesinden alınabiliyor; PixInsight’ın güncelleme deposuna elle ekledikten sonra güncellemeyi seçmeniz kurulum için yeterli.
Karışım modlarının matematiksel formüllerinin eksiksiz derlemesi için Deep Sky Colors sitesindeki “Formulas for Photoshop blending modes” yazısına bakabilirsiniz: https://www.deepskycolors.com/archivo/2010/04/21/formulas-for-Photoshop-blending-modes.html