Nguyên lý của blend mode và các thao tác kiểu layer trong PixInsight
Pha trộn pixel (blending) là một trong những kỹ thuật cốt lõi của xử lý ảnh thiên văn. Dù bạn dùng Photoshop hay PixInsight, hiểu được blend mode hoạt động ra sao thường quan trọng hơn nhiều so với việc thuộc lòng một đống bước thao tác. Bài này tổng hợp các ghi chép của tôi về blend mode, cùng với cách dùng lối tư duy theo layer để đạt hiệu quả tương tự trong PixInsight.
Sở trường của Photoshop chính là pha trộn
Điều Photoshop giỏi nhất chính là blend đến cùng, rồi kết hợp với vô số mặt nạ layer (layer mask) để kiểm soát thật tinh tế. Vài blend mode tương đối hay dùng trong xử lý ảnh thiên văn là:
- Darken (làm tối)
- Multiply (nhân màu)
- Screen (làm sáng)
- Overlay (phủ lên)
- Soft Light (ánh sáng dịu)
- Luminosity (độ sáng)
Công thức toán học đằng sau blend mode
Muốn dùng blend mode cho thật tốt thì việc hiểu công thức toán học đằng sau từng chế độ sẽ rất có ích. Thật ra mỗi blend mode đều tương ứng với một công thức tính trên pixel — biết công thức là bạn đoán trước được chuyện gì sẽ xảy ra khi chồng hai bức ảnh lên nhau, thay vì chỉ mò mẫm theo cảm giác.
RBA, tác giả trang deepskycolors, từ nhiều năm trước đã gom toàn bộ các blend mode cùng công thức tương ứng vào một bảng; bảng ấy rất hữu dụng, tôi khuyên những ai muốn hiểu sâu nên tìm đọc để đối chiếu.
Thao tác kiểu layer trong PixInsight
PixInsight không có bảng layer như Photoshop, nhưng thật ra nó có thể xem mỗi bức ảnh độc lập như một “layer”. Muốn đạt được kiểu trộn layer của Photoshop thì chủ yếu có hai con đường:
- PixelMath: làm được đúng y hệt những gì blend mode làm, chỉ có điều công thức thì phải tự viết.
- script Blend: các chế độ trong menu gần như giống hệt Photoshop, ngoài ra còn thêm một số chế độ thiết kế riêng cho ảnh thiên văn, và cũng có thể tự động thực hiện screen stretch.
Nói cho công bằng, xét về độ linh hoạt khi thao tác thì việc trộn layer trong PixInsight chắc chưa bằng một phần mười của Photoshop. Nhưng điều đáng mừng là trong cộng đồng đã có những script xem trước theo thời gian thực. Chẳng hạn script imageblend của Cosmic Photons cho khả năng xem trước kết quả pha trộn ngay tức thì.
Nếu bạn đã quen với việc trộn layer trong Photoshop, bạn sẽ thấy các thiết lập của script imageblend rất dễ bắt nhịp. Hạn chế lớn nhất của nó là không thể tùy ý điều chỉnh số ảnh đem trộn — hoàn toàn bị bó trong các tùy chọn mà script đưa ra (ví dụ script này mỗi lần chỉ xử lý được hai bức ảnh). Dù vậy, với người dùng PixInsight thì có được phần xem trước theo thời gian thực đã là một bước rất tiện lợi rồi. Liên kết tải script có trên trang của tác giả gốc; sau khi thêm thủ công vào kho cập nhật của PixInsight, bạn chỉ cần chọn cập nhật là cài được.
Bản tổng hợp đầy đủ công thức toán học của các blend mode có thể xem trong bài “Formulas for Photoshop blending modes” của Deep Sky Colors: https://www.deepskycolors.com/archivo/2010/04/21/formulas-for-Photoshop-blending-modes.html