Mặt nạ tinh vân: hai cách làm trong Photoshop và PixInsight
Mặt nạ tinh vân là một loại mặt nạ vô cùng hữu dụng trong xử lý hậu kỳ ảnh thiên văn. Công dụng của nó là: chỉ chọn riêng phần tinh vân, không chọn sao và nền trời, để chúng ta có thể tăng cường riêng phần khí tinh vân mà không ảnh hưởng đến sao hay nền trời.
Vì sao cần mặt nạ tinh vân
Nếu ảnh của bạn thường vì muốn kéo phần khí tinh vân ra mà khiến sao phình to hoặc nền trời bị kéo sáng quá mức, thì mặt nạ tinh vân chính là lời giải. Có loại mặt nạ này, bạn có thể chỉnh riêng phần khí tinh vân mà không làm sao hay nền trời cháy theo. Đó cũng là lý do gần như ai chụp tinh vân sớm muộn gì cũng sẽ dùng đến nó.
Bản PixInsight: làm bằng MLT
Trong PixInsight, cách làm mặt nạ tinh vân phổ biến nhất là kết hợp với MLT (MultiscaleLinearTransform): bằng phương pháp đa tỷ lệ, sao và nền trời được tách ra, còn lại phần thân tinh vân dùng làm mặt nạ. Đây cũng là cách tôi khuyên dùng nhất — hiệu quả ổn định, sao được chọn ra sạch sẽ.

Bản Photoshop: nguyên lý giống hệt nhưng tốn công hơn
Nói kết luận trước: Photoshop cũng làm được mặt nạ tinh vân, hiệu quả tương tự như làm bằng MLT trong PixInsight. Nguyên lý làm mặt nạ tinh vân của hai phần mềm thật ra hoàn toàn giống nhau — đều là trước tiên tạo ra mặt nạ vật thể và mặt nạ sao, rồi dùng chúng ghép lại thành mặt nạ chỉ giữ lại tinh vân.
Có điều, khả năng chọn sao của Photoshop kém hơn, nên phải mất nhiều thời gian hơn để bỏ chọn những vùng “không phải sao mà vẫn bị chọn”, và hiệu quả tổng thể cũng không bằng MLT. Vì vậy nếu trong tay bạn có PixInsight, tôi vẫn khuyên bạn dùng PixInsight để làm mặt nạ này.
Video minh họa đầy đủ
Tôi từng lấy tinh vân Veil (NGC 6992) làm mục tiêu xử lý và quay một loạt video minh họa, giải thích cách làm mặt nạ vật thể và mặt nạ sao trong Photoshop, cách dùng chúng ghép thành mặt nạ tinh vân, rồi cuối cùng dùng mặt nạ tinh vân để chỉnh ảnh. Vì nội dung khá dài nên chia thành ba phần:
- Phần một: làm mặt nạ vật thể và mặt nạ sao — https://youtu.be/XrCnp8hkunc
- Phần hai: dùng mặt nạ vật thể và mặt nạ sao để làm mặt nạ tinh vân — https://youtu.be/owgyrY0PIDA
- Phần ba: dùng mặt nạ tinh vân để chỉnh ảnh — https://youtu.be/tAuF_MX4qsQ
Bản PixInsight cũng có video minh họa tương ứng để bạn đối chiếu: https://youtu.be/c-gdotBXc7c