اصول کار حالت‌های ترکیب و عملیات لایه‌ای در PixInsight

ترکیب پیکسل‌ها (blending) یکی از تکنیک‌های کلیدی پردازش تصاویر نجومی است. چه از Photoshop استفاده کنید و چه از PixInsight، درک اینکه حالت‌های ترکیب (blend mode) چگونه کار می‌کنند اغلب مهم‌تر از حفظ کردن انبوهی از مراحل عملیاتی است. در این نوشته یادداشت‌هایم دربارهٔ حالت‌های ترکیب را جمع‌بندی می‌کنم و اینکه در PixInsight چگونه می‌توان با تفکر لایه‌ای به نتیجه‌ای مشابه رسید.

نقطهٔ قوت Photoshop همان ترکیب است

کاری که Photoshop در آن از همه بهتر است، همین است که تا آخر blend کند و در کنار آن با شمار بسیار زیادی ماسک لایه (layer mask) کنترل دقیقی به دست دهد. چند حالت ترکیب که در پردازش تصاویر نجومی نسبتاً پرکاربردترند عبارت‌اند از:

1. Darken (تیره کردن)
2. Multiply (ضرب)
3. Screen (روشن‌سازی)
4. Overlay (پوشش)
5. Soft Light (نور ملایم)
6. Luminosity (درخشندگی)

فرمول‌های ریاضی پشت حالت‌های ترکیب

برای اینکه واقعاً بتوانید حالت‌های ترکیب را خوب به کار ببرید، درک فرمول ریاضی پشت هر حالت خیلی کمک می‌کند. در واقع هر حالت ترکیب با یک فرمول محاسباتی روی پیکسل‌ها متناظر است — اگر فرمول را بدانید، می‌توانید پیش‌بینی کنید که وقتی دو تصویر روی هم گذاشته می‌شوند چه اتفاقی می‌افتد، نه اینکه فقط بر اساس حس و گمان دست به آزمون و خطا بزنید.

RBA، نویسندهٔ سایت deepskycolors، سال‌ها پیش همهٔ حالت‌های ترکیب و فرمول‌های متناظرشان را در یک جدول جمع‌آوری کرده‌است؛ جدول بسیار کاربردی است و به دوستانی که می‌خواهند عمیق‌تر بفهمند توصیه می‌کنم آن را پیدا کنند و کار خود را با آن تطبیق دهند.

عملیات لایه‌ای در PixInsight

PixInsight پنل لایه‌ای مانند Photoshop ندارد، اما در واقع می‌تواند هر تصویر مستقل را همچون یک «لایه» در نظر بگیرد. برای رسیدن به ترکیب لایه‌ای مشابه Photoshop، عمدتاً دو راه وجود دارد:

• PixelMath: دقیقاً همان کاری را می‌کند که حالت‌های ترکیب انجام می‌دهند، فقط فرمول را باید خودتان بنویسید.
• اسکریپت Blend: حالت‌های موجود در منوی آن تقریباً همان حالت‌های Photoshop است، به‌علاوه چند حالت که مخصوص تصاویر نجومی طراحی شده‌اند و می‌تواند screen stretch را هم به‌طور خودکار انجام دهد.

اگر منصفانه بگوییم، ترکیب لایه‌ای در PixInsight از نظر انعطاف‌پذیری عملیاتی احتمالاً به یک‌دهم Photoshop هم نمی‌رسد. اما خوشبختانه در جامعهٔ کاربران اسکریپت‌هایی با پیش‌نمایش بلادرنگ در دسترس است. برای نمونه اسکریپت imageblend از Cosmic Photons امکان پیش‌نمایش آنی نتیجهٔ ترکیب را فراهم می‌کند.

اگر با ترکیب لایه‌ای در Photoshop آشنا باشید، می‌بینید که تنظیمات اسکریپت imageblend خیلی زود دستتان می‌آید. بزرگ‌ترین محدودیت آن این است که نمی‌توانید تعداد تصاویر ترکیب‌شونده را آزادانه تغییر دهید — کاملاً محدود به گزینه‌هایی هستید که خود اسکریپت در اختیار می‌گذارد (مثلاً این اسکریپت هر بار فقط دو تصویر را پردازش می‌کند). با این حال برای کاربران PixInsight، داشتن پیش‌نمایش بلادرنگ همین هم گام بسیار راحتی است. پیوند دانلود اسکریپت را می‌توانید از سایت نویسندهٔ اصلی بگیرید؛ پس از افزودن دستی آن به مخزن به‌روزرسانی PixInsight، کافی است گزینهٔ به‌روزرسانی را انتخاب کنید تا نصب شود.

جمع‌بندی کامل فرمول‌های ریاضی حالت‌های ترکیب را می‌توانید در نوشتهٔ «Formulas for Photoshop blending modes» از Deep Sky Colors ببینید: https://www.deepskycolors.com/archivo/2010/04/21/formulas-for-Photoshop-blending-modes.html