Tiền xử lý thủ công: khi không có WBPP thì làm thế nào
Script WBPP của PixInsight rất tiện lợi, phiên bản hiện tại gần như có thể tự động hoàn tất mọi công việc tiền xử lý. Đã vậy thì tại sao còn phải học quy trình thủ công? Bởi vì khi phần mềm gặp trục trặc, hoặc bản thân ảnh không thích hợp để giao trọn gói cho WBPP, làm thủ công từng bước một thường mới là cách duy nhất vừa xác nhận được tình trạng ảnh vừa không lãng phí thời gian. Bài này tổng hợp quy trình tiền xử lý thủ công cho ảnh chụp bằng camera đơn sắc, cùng với chuyện khi nào thì nên chuyển sang làm thủ công.
Quy trình tiền xử lý thủ công của camera đơn sắc
Lấy một bộ ảnh LRGBHa chụp bằng camera CCD đơn sắc làm ví dụ (trong đó LRGB là Bin 1, Ha là Bin 2), toàn bộ quy trình tiền xử lý đại khái như sau:

- Dùng WBPP để hiệu chỉnh ảnh.
- Tạo Defect Map.
- Dùng Cosmetic Correction để loại bỏ hot pixel.
- Dùng Defect Map để loại bỏ bad column (cột lỗi).
- Căn chỉnh ảnh LRGB (Bin 1).
- Căn chỉnh ảnh Ha (Bin 2).
- Chạy NSG riêng cho từng kênh.
- Thiết lập phương pháp pixel rejection (loại bỏ pixel dị thường) thích hợp, rồi tích hợp (integration) riêng từng kênh.
Có mấy điểm khác biệt cần nhớ:
- Camera CMOS: khác biệt duy nhất là không phải làm bước loại bỏ defect column (bước 4), phần còn lại về nguyên tắc là như nhau.
- Camera OSC (màu): khác biệt nằm ở chỗ trước khi căn chỉnh phải Debayer đã; ngoài ra cũng có thể làm CFA Drizzle, nhưng quy trình phức tạp hơn.
- Tất nhiên, nếu ảnh không có vấn đề gì, dùng WBPP bản mới nhất để xử lý ảnh CMOS thì các bước nói trên có thể rút gọn thành một bước là xong — với điều kiện WBPP được thiết lập đúng.
Khi nào nên làm thủ công?
Vậy thì tình huống nào đáng để từ bỏ “WBPP một nút bấm” mà chuyển sang làm thủ công?

Tình huống điển hình là: chụp CCD nhiều đêm, ảnh có nhiều khiếm khuyết cần sửa, mà mỗi đêm lại có frame flat riêng. Những lúc như vậy, làm thủ công từng bước một để tạo các frame hiệu chỉnh cần thiết, hiệu chỉnh ảnh, khử khiếm khuyết, căn chỉnh theo sao, LN (NSG) rồi tích hợp ảnh, thường là lựa chọn tốt hơn.
Ảnh trên là M82 chụp bằng “Latte” kết hợp với một CCD, cả năm kênh LRGBHa đều đã tiền xử lý xong và sắp bước vào giai đoạn tuyến tính — chính là làm ra từng bước một như thế. Tất nhiên bạn có thể ném hết tệp vào WBPP cho nó chạy, nhưng kết quả chạy ra thường không phải thứ bạn muốn, mà hễ cần sửa một chút là lại phải chạy lại toàn bộ, khá tốn thời gian. Xử lý thủ công tuy chậm, nhưng lại là cách duy nhất để xác nhận tình trạng ảnh ở từng khâu mà vẫn không làm việc vô ích. Luyện cho vững căn bản của tiền xử lý thì khi có trục trặc bạn mới biết được khâu nào đã hỏng.