M22 Globular Cluster

M22 Gromada kulista

M22 to eliptyczna gromada kulista położona w gwiazdozbiorze Strzelca (Sagittarius), w odległości około 10 600 lat świetlnych od Ziemi. Jest jedną z najjaśniejszych gromad kulistych nocnego nieba, a jej obserwowana wielkość gwiazdowa wynosi około 5,1. Gałąź czerwonych olbrzymów (RGB) w M22 wykazuje szeroki rozkład barw, podobny do tego, jaki obserwuje się w Omega Centauri.

M22 jest jedną z zaledwie czterech znanych gromad kulistych zawierających mgławicę planetarną (pozostałe trzy to M15, NGC 6441 i Palomar 6). Tę mgławicę planetarną odkryli w 1986 roku Gillett i współpracownicy, korzystając z danych satelity IRAS, a potwierdzono ją w 1989 roku. Gwiazda w centrum mgławicy planetarnej jest gwiazdą niebieską, a wiek tej mgławicy planetarnej (oznaczonej jako GJJC1) szacuje się na zaledwie 6000 lat. Ponadto w 2012 roku astronomowie, posługując się siecią Very Large Array (VLA) w Nowym Meksyku oraz Obserwatorium Rentgenowskim Chandra, odkryli w M22 dwie czarne dziury o masach od 10 do 20 mas Słońca. Odkrycie to wskazuje, że skuteczność wyrzucania czarnych dziur z gromady wskutek oddziaływań grawitacyjnych może nie być tak duża, jak wcześniej sądzono, i przypuszcza się, że wewnątrz M22 może istnieć od 5 do 100 czarnych dziur. Oddziaływania między gwiazdami a czarnymi dziurami mogą tłumaczyć niezwykle duże jądro tej gromady.