Những công cụ nhỏ và script hữu ích trong PixInsight

Ngoài những process xử lý chủ lực, PixInsight còn ẩn chứa không ít công cụ nhỏ và script hữu ích, có thể giúp bạn đỡ vất vả rất nhiều trong những tình huống nhất định. Bài viết này tổng hợp vài thứ mà tôi thấy đáng biết: xếp chồng trực tiếp (live stacking), chú thích ảnh, so sánh ảnh, xem và sửa hàng loạt FITS Header.

EZ Live Stack: vừa chụp vừa xếp chồng, xem ngay kết quả

Script EZ Live Stack cho phép bạn thiết lập một thư mục giám sát (trong thư mục cần đặt sẵn một bức ảnh tham chiếu để làm đối tượng căn chỉnh). Sau đó, khi những bức ảnh chụp được lần lượt lưu vào đấy, nó sẽ tự động căn chỉnh, xếp chồng và kéo giãn, đồng thời còn có thể giám sát cùng lúc ảnh sinh ra từ nhiều kính lọc và tạo thêm một ảnh xếp chồng RGB.

Giá trị của nó không chỉ nằm ở chỗ “tức thời”. Có lần tôi dùng nó để xử lý kênh luminance của thiên hà Hamburger NGC 3628 (12 tấm, mỗi tấm 300 giây) — trước đó, vì kỹ thuật xử lý hậu kỳ chưa đủ, tôi mãi không làm hiện ra được đuôi thủy triều, thế mà sau khi để nó tự động xếp chồng và kéo giãn, đuôi thủy triều lại hiện ra, khiến tôi quyết định quay lại xử lý lại từ đầu. Dùng làm công cụ xem nhanh thành quả của đêm hôm đó, nó khá là hữu dụng.

Annotation: chú thích ảnh đơn giản có sẵn trong chương trình

Có người không biết rằng PI đã tích hợp sẵn một Process chú thích thủ công đơn giản, tên là Annotation. Nó cho phép ghi chú lên ảnh dưới dạng một dòng văn bản — dù là chữ ký hay lời giải thích, bạn đều làm được ngay trong PI, không cần nhờ đến phần mềm khác.

Blink: không chỉ để kiểm tra, mà còn để so sánh khác biệt

Blink của PI không chỉ rất hữu dụng khi kiểm tra chất lượng ảnh, mà còn vô cùng thuận tiện khi “so sánh khác biệt giữa những bức ảnh đã căn chỉnh với nhau”. Ví dụ, phân bố Ha và OIII của tinh vân Veil (Veil Nebula) có đôi chút khác nhau; dùng Blink chuyển qua lại thật nhanh, bạn sẽ phân biệt được ngay khác biệt giữa hai kênh, làm căn cứ tham khảo cho việc pha màu về sau.

Đọc thông tin của bức ảnh từ FITS Header

Nếu bạn tải về những tệp gốc kiểu như của JWST (Kính viễn vọng không gian James Webb), bạn có thể mở thẳng bằng PixInsight để xem. Trong View Explorer sẽ hiển thị FITS Header của bức ảnh này, bên trong chứa khá nhiều thông tin — chẳng hạn khi ấy có thể đọc ra từ đó rằng Pixel FOV của JWST là 0.031 arcsec/px. FITS Header là tư liệu trực tiếp để tìm hiểu lai lịch của một bức ảnh và các tham số lúc chụp, nên tạo cho mình thói quen xem nó sẽ rất có ích.

Bổ sung một lời nhắc nhỏ từ thời điểm đó: khi xử lý những tệp gốc dạng nén kiểu JWST, nhớ dùng 7-Zip để giải nén, vì WinRAR, WinZip hay phần mềm khác có thể gặp trục trặc; nếu một bộ tệp gồm nhiều phần, cũng nhớ tải về đủ cả, nếu không việc giải nén sẽ thất bại.

BatchFITSKeywordEdit: sửa hàng loạt FITS Header

Bản thân PI không tích hợp sẵn công cụ có thể “sửa hàng loạt FITS Header với số lượng lớn”. Nhưng nếu bạn không dùng cách chụp tự động, hoặc quá trình tự động hóa xảy ra trục trặc, thì có khả năng cả một loạt tệp sẽ có vài tham số bị sai — ví dụ thiếu thông tin về kính lọc. Lỗi kiểu này ảnh hưởng đến quy trình tự động hóa hoàn toàn của WBPP, khiến bạn không thể chỉ chạy WBPP một lần là xong khâu tiền xử lý, mà phải chọn thủ công từng tệp một.

Lúc này bạn có thể cài vào PI script BatchFITSKeywordEdit và dùng nó để thêm hoặc sửa hàng loạt các tham số từ khóa liên quan, sửa xong Header của cả một loạt tệp trong một lần, để WBPP chạy trót lọt đến cuối.

Tổng kết

Mấy công cụ này ai lo việc nấy: EZ Live Stack giúp bạn thấy thành quả ngay trong đêm, Annotation ghi chú nhanh, Blink so sánh khác biệt giữa các kênh, FITS Header đọc ra thông tin của bức ảnh, còn BatchFITSKeywordEdit cứu cả một loạt Header bị sai. Thường ngày chúng chẳng có gì nổi bật, nhưng gặp đúng tình huống thì tiết kiệm được rất nhiều thời gian, đáng để ghi nhớ trong hộp công cụ của bạn.