Hiệu chỉnh màu ở giai đoạn tuyến tính: từ PCC đến SPCC
Hiệu chỉnh màu là một bước then chốt của giai đoạn tuyến tính. Nếu ở giai đoạn này bạn không cân bằng màu cho tốt, thì sau khi kéo giãn mạnh ở giai đoạn phi tuyến, các vấn đề thường bị phóng đại toàn bộ — màu xanh lam của các nhánh xoắn ốc trong thiên hà và màu đỏ của các vùng HII đều chệch hết, nền ảnh ngả đỏ cả một mảng, và cuối cùng bạn chỉ còn cách quay lại giai đoạn tuyến tính để làm lại từ đầu. Bài này sắp xếp lại vài phương pháp hiệu chỉnh màu trong PixInsight, cùng với thời điểm thích hợp của từng phương pháp.
Vì sao nhất định phải làm cho tốt ở giai đoạn tuyến tính
Hãy nói về hậu quả trước. Nếu cân bằng màu ở giai đoạn tuyến tính không được làm tốt, sau khi kéo giãn vĩnh viễn, thiên hà thường xuất hiện một mảng vàng lớn không rõ nguồn gốc (trên mạng, kiểu này rất hay gặp trong ảnh thiên hà xoắn ốc của người mới bắt đầu); màu xanh lam của các nhánh xoắn và màu đỏ của vùng HII đều bị ảnh hưởng, trông kỳ quặc, mà nền ảnh còn ngả đỏ cả bức. Lúc này cách duy nhất là quay lại giai đoạn tuyến tính để làm lại cân bằng màu.
Tóm lại trong một câu: những chỗ không xử lý tốt ở giai đoạn tuyến tính, khi sang giai đoạn phi tuyến thường bị phóng đại toàn bộ. Với hiệu chỉnh màu thì điều này càng đúng.
Lệch màu sau khi tích hợp là chuyện thường
Sau khi tích hợp (integration) xong, ảnh ngả xanh lục hoặc ngả đỏ là tình huống rất thường gặp — dù là camera màu (OSC) hay camera đơn sắc (mono) sau khi tổng hợp RGB, hầu như đều gặp phải. Đây không phải là camera bị hỏng mà là hiện tượng bình thường, chỉ cần hiệu chỉnh màu là giải quyết được. Tất cả các phương pháp dưới đây đều thực hiện ở giai đoạn tuyến tính.
Ba nhóm phương pháp hiệu chỉnh màu chính trong PixInsight
Trong PixInsight, có ba phương pháp hiệu chỉnh màu thường gặp:
- Structure Detection: trước khi dùng, hãy trung tính hóa nền ảnh trước (phép tính cục bộ).
- White Reference: cần chỉ định một tham chiếu trắng và một nền ảnh trung tính (phép tính cục bộ).
- PCC (Photometric Color Calibration): phải thực hiện plate solving (giải tọa độ thiên văn) và khớp được các sao thì mới hoạt động; có thể dùng cơ sở dữ liệu sao trực tuyến hoặc cục bộ.
Cả ba phương pháp này tôi đều dùng. Có lúc tôi còn dùng PixelMath để trộn nhiều kết quả lại với nhau. Lý do rất thực tế — PCC cũng có lúc thất bại, và khi đó, biết dùng các phương pháp hiệu chỉnh màu khác trở nên rất quan trọng.
Bản thân tôi từng gặp tình huống PCC plate solving được nhưng lại không hiệu chỉnh được màu; tôi đã thử mọi cách đã biết (kể cả bỏ chọn tùy chọn cấp sao và các tùy chọn khác) mà đều vô hiệu, cuối cùng đành chuyển sang hiệu chỉnh màu bằng phương pháp truyền thống. Công cụ dù tự động đến đâu, bạn vẫn cần một phương án dự phòng.
Nhân tiện, xin làm rõ một cách làm: có người dùng Linear Fit để cân bằng màu. Nhưng trong PixInsight, cách này chẳng có lợi ích gì đặc biệt, bởi bản thân PI đã có sẵn nhiều công cụ chuyên dụng — PCC, Color Calibration (lại chia tiếp thành White Reference và Structure Detection), Assisted Color Calibration, v.v.
Đừng quên các công cụ truyền thống
Tôi thấy không ít bạn ngoài PCC hay SPCC ra thì không biết hiệu chỉnh màu bằng cách nào nữa. Thật ra trong PixInsight vẫn còn khá nhiều công cụ truyền thống có thể dùng: Color Calibration, Histogram Transformation, PixelMath, thậm chí cả DBE, đều là những cách có thể phát huy tác dụng khi PCC hoặc SPCC thất bại. Hãy giữ chúng lại trong hộp công cụ của mình, để khi tự động hóa thất bại thì không bị tắc.
Thiết lập SPCC cho ảnh băng hẹp
Cùng với sự ra mắt của SPCC (Spectrophotometric Color Calibration), việc hiệu chỉnh màu cho ảnh băng hẹp cũng đã có thiết lập tương ứng.
Với ảnh RGB thông thường, giá trị mặc định của White Reference trong SPCC luôn là Average Spiral Galaxy. Nhưng với ảnh băng hẹp — bao gồm camera đơn sắc kèm kính lọc, hoặc camera màu kèm kính lọc dual-band — ngoài việc phải đánh dấu Narrowband filters mode và điền bước sóng cùng độ rộng băng của băng hẹp, tài liệu chính thức còn khuyến nghị đổi White Reference thành Photon Flux.
Tóm lại
Từ PCC của những năm đầu cho tới SPCC về sau, các công cụ hiệu chỉnh màu tự động của PixInsight ngày càng mạnh, nhưng hai quan niệm thì trước sau không đổi: hiệu chỉnh màu phải làm cho tốt ở giai đoạn tuyến tính, và — luôn chuẩn bị sẵn một phương án dự phòng. Công cụ tự động sẽ có lúc thất bại, và biết chuyển sang phương pháp truyền thống khi nó lỡ tay mới chính là chìa khóa để ra màu đẹp một cách ổn định.