ساخت و کاربرد ماسک در PixInsight
در پسپردازش تصویرهای نجومی، آنچه بیشترین وقت را میگیرد اغلب اجرای فلان process نیست، بلکه ساختن ماسکی است که آن process به آن نیاز دارد. کیفیت ساخت ماسک مستقیماً نتیجهٔ پردازش را تعیین میکند. این نوشته مفهومها، ابزارهای پرکاربرد و چند script کاربردی را برای ساخت و کاربرد ماسک در PixInsight گرد آوردهاست.
چرا ماسک تا این اندازه اهمیت دارد
راستش در پردازش تصویرهای نجومی، مهمترین چیز جدا از مراحل روند کار و پارامترها، همان ماسکهایی است که در آن مراحل به کار میروند. به همین دلیل وقتگیرترین بخش پردازش هم اغلب خود ساختن ماسک است.
نکتهٔ گفتنی این است که ساختن ماسک به کامپیوتر بسیار سریع نیاز ندارد؛ آنچه به آزمون گذاشته میشود مغز انسان است. من شخصاً زمان بسیار بیشتری را صرف ساختن ماسک میکنم تا زمانی که کامپیوتر صرف پردازش فایلها میکند، اما این سرمایهگذاری کاملاً میارزد — همین که ماسک مناسب از آب دربیاید، پردازش معمولاً در یک آن تمام میشود و در عوض تنظیم خود ماسک است که بیشتر انرژی را میبلعد.
پس در چه جاهایی به ماسک نیاز داریم؟ deconvolution، کشش خطی/غیرخطی، کاهش نویز، حذف عیبها، ترمیم آرتیفکتها، کوچکسازی ستارهها — اینجا فقط چند مورد رایج را برشمردهام و در واقع پردازشهای بسیار بیشتری هم به ماسک نیاز دارند. اگر میخواهید در پسپردازش تصویرهای نجومی پیشرفت کنید، ساخت ماسک را خوب یاد بگیرید؛ تنها آن وقت میتوانید برای هدفی مشخص روی بخشی مشخص از تصویر کار کنید، بدون آنکه بر جاهای دیگری که نمیخواهید دست بخورند اثر بگذارید.
ماسک ستاره: فهرست ابزارهای پرکاربرد
ماسک ستاره رایجترین نوع ماسک است و در ضمن نوعی است که بیشترین زحمت را میطلبد. اصول ساخت ماسک ستاره در واقع کمابیش یکسان است، اما برای تسلط واقعی بر جوهر کار باز هم به تجربهای نیاز است که به مرور زمان انباشته میشود. ابزارهای پرکاربرد را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:
- ابزارهای اصلی: StarMask، MLT (MultiscaleLinearTransform)، MaskGen، StarNet++.
- ابزارهای کمکی: Morphological Transformation، Binarize، Convolution، PixelMath، Histogram Transformation.
ماسک سحابی: با process ساخته میشود، نیازی به رنگزدن دستی نیست
یک نیاز نمونه این است که گاز کهکشان یا سحابی را تقویت کنید بدون آنکه بر ستارهها اثر بگذارید. راهش همان ساختن یک ماسک مناسب است. از طریق process اختصاصی PixInsight، مانند GAME، MLT، Dilation و Convolution همراه با PixelMath، این کار بهراحتی انجام میشود، آن هم بدون هیچ رنگزدن دستی.
ماسک luminance: فقط ساختارهای دلخواه را انتخاب میکند
یک گام جلوتر، میتوانید ماسک luminance دقیقتری بسازید که فقط ساختارهای مشخصی از تصویر را انتخاب کند. SH2-308 را مثال بگیرید: یک بار تنها با PixInsight و در حدود 5 تا 7 دقیقه ماسکی ساختم که فقط «خود سر دلفین» را انتخاب میکرد و ستارههای داخل آن را کسر میکرد.
تصویرهای کمکی که در این مسیر به کار رفتند بیشتر شامل یک تصویر کاملاً سیاه که از PixelMath به دست آمده بود و یک کانال luminance (L) سادهٔ ستارهها بود (که با بیرون کشیدن ستارهها و سپس استخراج کانال luminance به دست آمد). پس از اعمال این ماسک روی تصویر اصلی، هنگام تنظیم فقط سر دلفین (بدون ستارههای داخل آن) تحت تأثیر قرار میگیرد.
وقتی باید ماسک را دستی ویرایش کنید: ابزارهای قلممو
بیشتر ماسکها را میتوان با process تمام کرد، اما گاهی هنوز به تنظیم دقیق دستی نیاز است. در این زمینه ابزارهای قلمموی PI مسیری از تحول را پشت سر گذاشتهاند:
- Dynamic Paint Brush: ساختهٔ RBA (نویسندهٔ «Mastering PixInsight») است، شبیه قلمموی PS عمل میکند و به شما امکان میدهد ماسک را بهسرعت دستی ویرایش کنید. با این حال ظاهراً فقط سفید میکشد؛ اگر میتوانست سیاه هم بکشد، دامنهٔ کاربردش گستردهتر میشد — برای کشیدن سیاه میتوانید آن را با Clone Stamp همراه کنید.
- script FAME: از نسخهٔ 1.2 به بعد، افزون بر انتخابهای بیضی، مستطیل و کمند (lasso) که از قبل وجود داشت، قابلیت قلممو هم اضافه شد. به همین دلیل حالا دیگر لازم نیست سراغ Clone Stamp بروید و میتوانید ماسک دلخواهتان را مستقیم در PI با قلممو بکشید، که بسیار کاربردی است. برای افزودن FAME کافی است
https://raw.githubusercontent.com/setiastro/pixinsight-updates/main/را در Repository برنامهٔ PI اضافه کنید؛ پس از بهروزرسانی خودکار، آن را زیر زبانهٔ SetiAstro در منوی Scripts پیدا میکنید.
سه ویدیوی کوتاه زیر کار عملی با Dynamic Paint Brush را نشان میدهند: