Astro Pixel Processor: cảm nhận sử dụng và lịch sử cập nhật
Bài viết này được tổng hợp từ những ghi chú sử dụng trong giai đoạn 2021 đến 2022, ghi lại biểu hiện của Astro Pixel Processor ở các phiên bản vào thời điểm đó. Các công cụ và quy trình liên quan có thể đã được cập nhật kể từ đó, nên khi đọc bạn hãy lưu ý bối cảnh thời gian.
Astro Pixel Processor (dưới đây gọi tắt là APP) là một phần mềm xử lý ảnh thiên văn trả phí, với điểm mạnh được quảng bá là tích hợp (integration) và ghép mosaic. Trong suốt giai đoạn này tôi liên tục theo dõi các bản cập nhật của nó, và cũng thực sự đem nó ra so sánh với Siril và PixInsight. Ở đây tôi tổng hợp lại những quan sát khi đó, để những ai còn đang cân nhắc có nên mua hay không có thể tham khảo.
1.083 beta: công cụ loại bỏ sao được nói là tự phát triển
Cuối tháng 5 năm 2021, APP lặng lẽ tung ra bản thử nghiệm 1.083 beta 2, với ba cập nhật chính:
- Công cụ loại bỏ (trừ) sao, mà tác giả nhấn mạnh là không hề áp dụng StarNet++ mà được phát triển hoàn toàn bằng thuật toán của riêng mình;
- Cải tiến công cụ căn chỉnh;
- Cải thiện các công cụ chỉnh sửa và công cụ lưu tệp khác.
Loại bỏ sao là tính năng mới được chú ý nhất ở phiên bản này, và tôi đã thử ngay lập tức. Kết quả không được như mong đợi — trong quá trình chạy, nó ngốn rất nhiều bộ nhớ, ảnh bị vỡ sau khi loại bỏ sao, và cuối cùng ngay cả việc lưu tệp cũng thất bại. Nếu máy tính của bạn không có từ 12GB bộ nhớ trở lên, tính năng này nhiều khả năng sẽ treo hẳn, nên tôi khuyên bạn tạm thời tránh xa. Tác giả khi đó nói rằng bản chính thức sẽ sớm ra mắt.
Bản chính thức 1.083: công cụ loại bỏ sao lại còn tệ hơn
Tháng 1 năm 2022, APP cuối cùng cũng cập nhật lên bản ổn định 1.083. Danh sách điểm nhấn cập nhật mà nhà phát triển đưa ra không hề ngắn:
- Công cụ Star Reducer (thu nhỏ sao) hoàn toàn mới;
- Tốc độ xử lý tăng khoảng 15–30%;
- Bổ sung căn chỉnh sao chổi (Comet registration);
- Hỗ trợ các dòng máy ảnh mới như Canon EOS R5, R6;
- Công cụ màu chọn lọc HSL được cải thiện đáng kể;
- Công cụ xử lý hàng loạt mới;
- Mô-đun lưu tệp mới, hỗ trợ PNG.
Tốc độ tăng và căn chỉnh sao chổi đều là những cải tiến thực chất. Nhưng công cụ loại bỏ sao được quảng bá rầm rộ kia thì ở bản chính thức có vẻ còn làm tệ hơn cả bản thử nghiệm. Để không oan cho nó, tôi đã làm lại vài lần, kết quả vẫn như nhau. Quảng cáo chính thức còn cố ý lấy tinh vân Tarantula ra để so sánh, nên tôi cũng đưa tinh vân Tarantula vào thử — tốc độ đúng là rất nhanh, nhưng kết quả gần như không thấy sao nào bị loại bỏ, lại còn làm hỏng một phần các ngôi sao.
Kết luận rất đơn giản: tính năng loại bỏ sao này cũng thảm hại y như vậy, đừng dùng, cứ dùng StarNet++ miễn phí là được. Rõ ràng bên ngoài đã có sẵn một giải pháp trưởng thành như StarNet++, vậy mà lại đi làm lại từ đầu bằng thuật toán của riêng mình, thật sự khó hiểu.
Căn chỉnh cũng làm hỏng ảnh
Ngoài loại bỏ sao, APP còn khiến tôi vấp phải rắc rối ở khâu căn chỉnh. Khi căn chỉnh bằng giá trị mặc định, ảnh tích hợp ra sẽ xuất hiện những vòng đen bất thường. Tôi đã tìm mấy bộ dữ liệu chụp bằng các kính thiên văn khác nhau để kiểm chứng — cả kính lớn như CDK 17, CDK 20 lẫn kính khúc xạ nhỏ như FSQ 106 — đều xuất hiện cùng một hiện tượng.
Vì vấn đề này, trừ khi để minh họa cho bài hướng dẫn, về sau tôi không còn dùng APP để tích hợp ảnh nữa.
Đánh giá tổng thể của tôi
Nói thẳng, trải nghiệm của tôi với phần mềm này không tốt: đầy lỗi, và hướng cập nhật cũng khiến tôi khó đồng tình (cùng giai đoạn đó, PixInsight có tới ba lần cập nhật lớn chỉ trong vòng một năm).
Nếu bạn là người mới bắt đầu, chỉ muốn tích hợp ảnh một cách đơn giản, thì chi bằng dùng thẳng Siril miễn phí. Nếu bạn là người chơi nâng cao, tôi khuyên bạn xem kỹ thành phẩm mà APP tích hợp ra, đem so với Siril hoặc PixInsight — rất nhiều chi tiết thực ra là có vấn đề.
Khi đó tôi thậm chí đã có lúc muốn bán đi số sê-ri của ba giấy phép đang có trong tay — ăn thì nhạt mà bỏ thì tiếc. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, viết cảm nhận thẳng thắn đến thế này, phần mềm này sau này còn bán được không nhỉ?