Loạt bài về mặt nạ trong Photoshop: vùng sáng, đối tượng và kênh Alpha
Mặt nạ là một trong những công cụ cốt lõi nhất của Photoshop trong xử lý hậu kỳ ảnh thiên văn. Bài này tổng hợp cách làm vài loại mặt nạ thường dùng — mặt nạ chọn vùng sáng, mặt nạ đối tượng, cùng cách lưu một mặt nạ đã làm xong vào kênh Alpha để dùng lại nhiều lần. Thành thật mà nói, tôi vẫn luôn hơi lười học Photoshop cho tử tế, nhưng đã định đưa nó vào quy trình của mình thì những kỹ năng cơ bản này vẫn phải bù cho đủ.
Mặt nạ chọn vùng sáng
Mặt nạ chọn vùng sáng dùng để khóa lấy những phần sáng trong ảnh, giúp việc xử lý nhắm riêng vào dải vùng sáng trở nên thuận tiện. Các bước thực hiện như sau:
- Select → Color Range → Highlights, rồi điều chỉnh đến dải mà bạn muốn
- Select → Modify → Expand, mở rộng vùng chọn ở mức vừa phải
- Select → Modify → Feather, làm mềm mép vùng chọn vừa được mở rộng
- Nhấn nút “Add layer mask”
- Mặt nạ chọn vùng sáng của lớp đó đã hoàn tất
Công dụng của mặt nạ này là điều chỉnh trong phạm vi vùng sáng, chẳng hạn làm sắc nét, tăng độ bão hòa, hay giới hạn phạm vi tác động của deconvolution. Ngược lại, nếu bạn đảo ngược mặt nạ này (Ctrl+I) thì có thể bảo vệ các vùng sáng và chuyển sang xử lý những phần ít sáng như phần nền, ví dụ khử nhiễu hoặc giảm độ bão hòa.
Mặt nạ đối tượng (Object Mask)
Mặt nạ đối tượng dùng để khử nhiễu và làm mượt phần nền, đồng thời bảo vệ thiên hà cùng các sao khỏi bị ảnh hưởng. Các bước thực hiện:
- Nhân đôi lớp Background
- Ctrl+A để chọn toàn bộ lớp Background, rồi Ctrl+C để sao chép
- Thêm một layer mask (tạo mặt nạ)
- Giữ Alt + nhấp chuột trái để vào chế độ chỉnh sửa mặt nạ
- Ctrl+V để dán lớp Background đã sao chép ở bước 2 (lúc này nó hiển thị ở thang xám)
- Ctrl+I để đảo ngược mặt nạ
- Dùng Levels chỉnh mặt nạ đến trạng thái phù hợp
Sau khi đã có mặt nạ đối tượng, bạn có thể khử nhiễu cho phần nền mà không ảnh hưởng đến thiên hà lẫn các sao. Điều này đặc biệt hữu ích khi xử lý ảnh thiên hà — phần nền trở nên sạch sẽ, trong khi chủ thể thì không hề bị đụng đến.
Lưu mặt nạ bằng kênh Alpha
Ai từng dùng Photoshop đều biết rằng vùng chọn và mặt nạ có thể chuyển đổi qua lại với nhau. Nhưng nếu tôi đã vất vả làm xong một mặt nạ và sau này còn muốn dùng lại, thì nên cất nó ở đâu?
PixInsight đơn giản hơn ở khoản này: bản thân mặt nạ là một tệp ảnh, chỉ cần lưu thành tệp mới hoặc gói vào trong một Project là xong. Còn Photoshop thì sao? Câu trả lời là đưa nó vào “Channels” (các kênh). Ngoài ba kênh RGB, một tệp còn chứa được khá nhiều kênh bổ sung, và chúng ta có thể lưu mặt nạ dưới dạng một kênh; về sau khi cần, ta chuyển thẳng nó thành vùng chọn rồi biến trở lại thành mặt nạ để dùng.
Bổ sung: video hướng dẫn chuyển sang YouTube
Trước đây tôi từng thử đăng lên Facebook các video minh họa liên quan đến mặt nạ, nhưng video cứ mắc kẹt ở khâu kiểm duyệt và mãi không đăng được. Vì vậy, các video hướng dẫn liên quan về sau tôi đều chuyển hết sang YouTube; bạn nào cần có thể tìm trên kênh: Kênh YouTube của Evan Tsai.