Màu giả (False Color) là gì
Trong các bức ảnh của nhiếp ảnh thiên văn, chúng ta thường dùng “màu giả” để thể hiện tín hiệu của những bước sóng khác nhau, chẳng hạn các bảng màu SHO, HOO. Vậy màu giả rốt cuộc là gì?
Màu giả là một phương pháp thể hiện dựa trên việc gán màu do con người quy định. Ở đây trước hết cần làm rõ một chữ rất dễ bị hiểu lầm: “giả”. Chữ này thực ra có nhiều định nghĩa, và trong ngữ cảnh này, hiểu nó theo nghĩa tính từ “nhân tạo” sẽ thích hợp hơn là màu “giả mạo”. Nói cách khác, những màu này không phải là ngụy tạo, mà là do con người chỉ định.
Wikipedia tiếng Trung có tương đối ít nội dung về mặt này, nên tôi khuyên bạn xem thẳng bản tiếng Anh. Dưới đây là phần tóm tắt ngắn gọn tôi dịch lại:
Màu giả (hay còn gọi là màu giả lập) chỉ một nhóm các phương pháp thể hiện màu sắc, dùng để hiển thị những bức ảnh màu được ghi lại ở phần “ánh sáng khả kiến” hoặc “ánh sáng không khả kiến” của phổ điện từ. Ảnh màu giả là bức ảnh trong đó vật thể mang những màu khác với màu mà một bức ảnh chụp (tức ảnh màu thật) thể hiện. Trong bức ảnh như vậy, ba bước sóng mà mắt người thường không nhìn thấy được đã được gán màu.
Ngoài ra, màu giả còn có một số biến thể, chẳng hạn màu giả lập (pseudocolor), cắt lát theo mật độ (density slicing) và bản đồ choropleth, được dùng để trực quan hóa “dữ liệu thu thập từ một kênh thang độ xám duy nhất”, hoặc “dữ liệu không mô tả một phần nào của phổ điện từ” — ví dụ như độ cao trong bản đồ địa hình, hay loại mô trong ảnh cộng hưởng từ (MRI).
Sau khi đã hiểu định nghĩa của màu giả, quay lại nhìn các bảng màu SHO, HOO trong ảnh thiên văn, bạn sẽ hiểu ra: chúng không phải là “chụp” tinh vân ra thành những màu đó, mà là ánh xạ những tín hiệu băng hẹp mắt người không nhìn thấy được sang các màu khả kiến thông qua cách chỉ định của con người, nhờ đó thể hiện ra được sự phân bố của các nguyên tố khác nhau.