Tăng cường ảnh camera màu bằng kính lọc dual-band

Camera màu (OSC) kết hợp với kính lọc dual-band (hai băng hẹp) là bộ đôi rất được ưa chuộng trong những năm gần đây. Nhưng ảnh chụp qua kính lọc lại cho màu sao kỳ lạ, màu nền trời cũng kỳ lạ; còn ảnh RGB thuần thì thường không đủ chi tiết tinh vân. Bài này tổng hợp một cách làm “lấy ưu điểm của cả hai, bù khuyết điểm cho nhau”: dùng tín hiệu của kính lọc dual-band để tăng cường ảnh màu RGB vốn có.

Tại sao phải bù khuyết điểm cho nhau

Trước hết hãy xem một so sánh rất trực quan. Phần lớn ảnh chụp bằng camera màu lưu hành trên mạng thường chỉ thể hiện một trong hai kiểu sau:

Bên trái (không dùng kính lọc): chi tiết tinh vân mờ nhạt, nhưng sao thì bình thường.
Bên phải (có dùng kính lọc dual-band): chi tiết tinh vân đỏ tốt hơn, nhưng màu sao và màu nền trời lại kỳ lạ.

So sánh ưu và nhược điểm của ảnh màu chụp không dùng kính lọc (trái) và dùng kính lọc dual-band (phải)

Cả hai đều có ưu và nhược điểm riêng. Vì vậy, giống như tư duy xử lý của camera đơn sắc (mono), rút lấy ưu điểm của từng ảnh rồi bù khuyết điểm cho nhau mới là cách trình bày được kết quả tốt nhất — giữ lại những ngôi sao bình thường của RGB, đồng thời bổ sung chi tiết tinh vân đã được kính lọc dual-band tăng cường.

Tinh vân: từng bước thêm Ha và OIII vào RGB

Cách làm cụ thể là tận dụng tín hiệu Ha và OIII của ảnh chụp qua kính lọc dual-band để tăng cường ảnh màu RGB vốn có. Quy trình này đồng thời giải quyết được vấn đề RGB thiếu chi tiết tinh vân, cũng như vấn đề màu sao kỳ lạ và màu tinh vân đơn điệu của ảnh dual-band. Hãy xem qua một bộ so sánh bốn ô:

Trên trái: chụp bằng camera màu (RGB)
Trên phải: chụp có gắn thêm kính lọc dual-band (Ha + OIII)
Dưới trái: thêm tín hiệu Ha vào ảnh trên trái (RGB + Ha)
Dưới phải: rồi thêm tín hiệu OIII vào ảnh dưới trái (RGB + Ha + OIII)

So sánh bốn ô về quy trình tăng cường: RGB, Ha+OIII, RGB+Ha và RGB+Ha+OIII

(Ví dụ này dùng ZWO ASI 2600MC và ống kính Askar ACL 200, kính lọc dual-band là Antlia ALP-T Dual Band 5nm.)

Tôi cũng từng đem phương pháp “dùng PixelMath để thêm Ha vào ảnh màu” mà Chu Yi-Ching chia sẻ áp dụng lên một tinh vân tối. Ban đầu cô ấy dùng cách này cho thiên hà, nhưng xem ra áp dụng cho tinh vân cũng thành công không kém.

Thành quả của tinh vân Sói (Wolf Nebula) được tăng cường bằng kính lọc dual-band

Thiên hà và thiên hà lùn: cũng áp dụng được như vậy

Phương pháp tăng cường này không chỉ hợp với tinh vân; thiên hà hay thiên hà lùn cũng được, chẳng hạn như đám mây Magellan Lớn. Hãy xem qua bộ so sánh bốn ô:

Trên trái: ảnh màu chụp 6 giờ
Trên phải: ảnh chụp qua kính lọc dual-band 10 giờ
Dưới trái: RGB + Ha
Dưới phải: RGB + Ha + OIII

So sánh mức tăng cường của đám mây Magellan Lớn theo RGB, dual-band, RGB+Ha và RGB+Ha+OIII

Những năm gần đây cũng có kính lọc all-in-one RGB+Ha, tôi thấy khá hợp để chụp thiên hà hoặc thiên hà lùn; chỉ với năm giờ rưỡi ảnh OSC thôi mà kết quả đã khá đẹp.

Thành quả chụp thiên hà bằng kính lọc all-in-one RGB+Ha

Chi tiết một phần của ảnh thiên hà chụp bằng kính lọc all-in-one

Cũng cần nhắc rằng kiểu chụp này có những rào cản thực tế riêng: camera nhiều điểm ảnh (ví dụ 60 triệu điểm ảnh của QHY 600C) cho tệp rất lớn, chạy WBPP sẽ mất khá nhiều thời gian; còn nếu quang sai của ống kính rõ rệt (chẳng hạn ở một số ống kính, dù đã tách riêng ba kênh RGB thì sao vẫn một bên đỏ một bên xanh lam) thì đó là phần mà ngay cả phương pháp này cũng khó cứu được.