AI heeft mensen niet efficiënter gemaakt, maar iedereen alleen maar drukker: het Rode Koningin-effect
De laatste tijd hebben veel mensen een nogal tegenstrijdig gevoel: AI-gereedschappen worden steeds krachtiger, en toch lijkt het leven er niet lichter op te zijn geworden.
Vroeger kostte het schrijven van een document misschien een halve dag; nu genereert AI in enkele seconden een concept. Aan de oppervlakte is het inderdaad sneller geworden.

Het echte werk begint eigenlijk pas
Maar wie het werkelijk zelf heeft gedaan, weet het: het moment waarop het concept eruit rolt, is het moment waarop het echte werk juist pas begint: herzien, materiaal aanvullen, fouten controleren, de logica herschrijven en het dan nog een keer nakijken. Na een hele dag druk bezig te zijn, kom ik er uiteindelijk vaak achter — o, ik ben de hele dag bezig geweest met “concepten nakijken”.
En dan gebeurt er nog iets anders, heel stilletjes. Zodra iedereen AI begint te gebruiken, wordt de lat meteen mee omhooggetrokken. Vroeger was het heel normaal om op één dag één rapport af te ronden; nu schiet bij veel mensen een gedachte door het hoofd: “Kan AI dat niet in een paar minuten maken?”
En zo steeg de efficiëntie, maar de verwachtingen zwollen meteen mee op.
Die uitspraak van de Rode Koningin
Dat doet me denken aan een uitspraak van de Rode Koningin (Red Queen) uit de pen van Lewis Carroll:
“U moet onophoudelijk rennen om op dezelfde plek te blijven.”
In het tijdperk van AI staan veel mensen eigenlijk op een loopband die onophoudelijk versnelt. Ze versnellen wanhopig, alleen maar om niet achterop te raken.
Gebruiken wij het gereedschap, of helpen wij het gereedschap de wereld te versnellen?
Technologie heeft ongetwijfeld efficiëntie gebracht. Maar als de bespaarde tijd uiteindelijk alleen maar wordt ingeruild voor meer werk en hogere verwachtingen, dan kunnen wij het soms echt niet nalaten een vraag te stellen:
Zijn wij eigenlijk het gereedschap aan het gebruiken, of zijn wij het gereedschap aan het helpen om deze wereld te versnellen?