Phần mềm xếp chồng có quan trọng không? Một lần thử nghiệm và một cuộc thăm dò
Phần mềm xếp chồng có quan trọng không? Nhiều người cho rằng xếp chồng chẳng qua chỉ là cộng các ảnh lại với nhau, nên dùng phần mềm nào thì chắc cũng na ná như nhau. Bài này dùng một lần thử nghiệm thực tế và một cuộc thăm dò ý kiến trong cộng đồng để bàn về câu hỏi đó — kết luận là: phần mềm thật sự có khác biệt.
Một lần thử nghiệm ngoài dự tính
Đầu đuôi câu chuyện là có một người bạn cùng sở thích gửi cho tôi một tấm ảnh hỏng, trên đó có những vân lạ. Tôi loay hoay rất lâu trong WBPP của PixInsight mà thế nào cũng không tái hiện được tấm ảnh hỏng ấy của người bạn ấy; mãi đến lúc hỏi ra mới vỡ lẽ: người ấy dùng ZWO ASI Studio để xếp chồng.
Với tinh thần thử nghiệm, tôi cũng tải về và cài đặt ASI Studio. Tốc độ xếp chồng của nó nhanh khủng khiếp, nhanh đến mức khiến tôi ngờ rằng nó chỉ làm mấy phép tính số học đơn giản — frame light, frame dark, frame flat và frame bias mỗi loại 10 tấm mà chỉ khoảng 20 giây là xong. Tuy kết quả trông không nghiêm trọng bằng tấm của người bạn kia, nhưng đặt nó cạnh bản do PI xếp chồng để so sánh thì quả nhiên ASI Studio đã xếp chồng hỏng. Ảnh phía trên, bên trái là PI, bên phải là ASI Studio, bạn có nhận ra khác biệt không?
Nhân tiện nhắc một câu: những vấn đề kiểu này của ảnh thường có rất nhiều khả năng, mà ảnh chụp màn hình hay lời mô tả bằng chữ đơn thuần thường không thể hiện ra được. Vì vậy nếu muốn tìm ra nguyên nhân thì tốt nhất là gửi kèm cả tệp gốc, mới thật sự bốc đúng thuốc cho đúng bệnh.
Một cuộc thăm dò trong cộng đồng: mọi người xếp chồng bằng gì
Vậy thực tế mọi người dùng phần mềm nào để xếp chồng? Tôi từng làm một cuộc thăm dò trong cộng đồng, tổng cộng 101 phiếu, bốn vị trí dẫn đầu như sau:
- PixInsight — 50% (khoảng 300 euro)
- DSS (DeepSkyStacker) — 24% (miễn phí)
- APP (AstroPixelProcessor) — 18% (165 euro)
- Siril — 6% (miễn phí)
Vài điểm quan sát:
- Những người xếp chồng bằng PI đã chiếm khoảng một nửa tổng số phiếu. Mà theo cuộc thăm dò trước đó, trong số người dùng PI hẳn còn hai mươi đến ba mươi phần trăm không hề xếp chồng bằng PI, mà có lẽ chỉ dùng những process kiểu DBE hay BXT. PI có lẽ là nền tảng tốt nhất hiện nay cho các thao tác ở giai đoạn tuyến tính, script WBPP cũng đã dần hoàn thiện, xếp chồng bằng PI không còn nhức đầu như trước.
- Điều bất ngờ là DSS kỳ cựu vẫn còn gần một phần tư số người dùng, thậm chí vượt cả APP vốn nổi tiếng với khả năng ghép mosaic.
- Siril xếp thứ tư có biệt danh “PI nhỏ”, sở hữu giao diện tiếng Trung cùng một phần chức năng của PI, nhưng tỷ lệ sử dụng bất ngờ thay chỉ có 6%.
- Còn lại là Maxim DL và ASI Studio, do số người dùng ít hơn nên tôi không bàn thêm.
Quay lại câu hỏi ban đầu: phần mềm xếp chồng có quan trọng không? Nhìn từ lần thử nghiệm mà ASI Studio đã xếp chồng làm hỏng dữ liệu tốt ấy, câu trả lời rất rõ ràng — quan trọng. Miễn phí và nhanh dĩ nhiên là hấp dẫn, nhưng nếu phần mềm sai sót ở khâu hiệu chỉnh hay tích hợp thì dữ liệu vất vả chụp được trước đó coi như đổ sông đổ biển.