ร่องรอยผิดปกติที่ดาว: hard edge และความเสียหายของดาว

เมื่อขยายภาพผลงานหนึ่งภาพเข้าไปดู สภาพของดาวมักเป็นสิ่งที่เผยฝีมือการปรับแต่งภาพหลังถ่ายได้ชัดเจนที่สุด หากดาวถูกทำลายหรือเกิดร่องรอยผิดปกติขึ้นระหว่างการปรับแต่งภาพ จะมองไม่เห็นในภาพย่อ แต่เมื่อขยายเข้าไปก็จะเห็นชัดทันที บทความนี้รวบรวมร่องรอยผิดปกติของดาวสองประเภทที่พบบ่อย ได้แก่ ความเสียหายของดาวและ hard edge พร้อมทั้งสาเหตุของทั้งสองอย่าง

ความเสียหายของดาว: มักมาจากมาสก์ที่ทำไม่ดี

ต้นเหตุของความเสียหายของดาวมักเป็นมาสก์ที่ทำไม่ดี ขยายเข้าไปดูก็จะรู้ ภาพเล็กหรือภาพย่อบน Facebook อาจมองไม่เห็น แต่หลังทำขั้นตอนบางอย่างเสร็จแล้วขยายดู มักพบว่าดาวได้รับผลกระทบ ยกตัวอย่างชุดหนึ่งดังนี้:

1. ดาวสว่างปานกลางเนื่องจากมาสก์ไม่ถูกต้อง หลังลดขนาดดาวด้วย Erosion (ฟิลเตอร์ Minimum ใน PS) ใจกลางดาวก็บิดเบี้ยวไม่สมมาตร ซึ่งเป็นผลข้างเคียงทั่วไปของฟิลเตอร์ erosion
2. ดาวเล็กก็เกิดวงแหวนดำบางส่วนรอบขอบด้วยสาเหตุเดียวกัน

หลังปรับมาสก์ใหม่ ลดขนาดดาวอีกครั้ง ขอบดาวโดยรวมก็กลับมาปกติ และไม่เกิดการบิดเบี้ยวอีก

ท้ายที่สุด การปรับแต่งรายละเอียดของดาวให้ดีก็เพื่อตัวเองไม่ใช่เพื่อคนอื่น ข้อบกพร่องเหล่านี้ต้องขยายหลายเท่าจึงจะเห็น หลอกคนอื่นได้แต่หลอกตัวเองไม่ได้ นี่จึงเป็นเหตุผลที่การปรับแต่งภาพใช้เวลามากขนาดนี้

Hard edge: ร่องรอยผิดปกติที่เกิดจากการขยายเน้นระหว่างการปรับแต่งภาพ

อีกสถานการณ์หนึ่งที่พบบ่อยคือ hard edge ภายในหรือรอบดาว แท้จริงแล้ว hard edge นี้เป็นร่องรอยผิดปกติที่เกิดจากการ “สร้าง” หรือ “ขยายเน้น” ขึ้นระหว่างการปรับแต่งภาพ หลักฐานคือในไฟล์ต้นฉบับที่เพิ่งผ่านการ Stacking มาใหม่ ๆ hard edge แบบนี้ยังไม่มีอยู่ จะปรากฏขึ้นก็ต่อเมื่อผ่านการปรับแต่งขั้นต่อไปแล้วเท่านั้น

hard edge ไม่ได้เกิดเฉพาะในภาพ narrowband เท่านั้น ภาพ LRGB ก็มีเช่นกัน จากประสบการณ์ที่ผ่านมา สาเหตุหลักยังคงเป็นมาสก์ดาว: การทำมาสก์ดาวที่ถูกต้องแทบจะแก้ปัญหานี้ได้ทั้งหมด

นอกจากนี้ยังมีสาเหตุหนึ่งที่มักถูกมองข้าม นั่นคือวงแหวนรอบดาวมักถูกขยายเน้นได้ง่ายระหว่างการปรับแต่งภาพ หากถ่ายด้วยฟิลเตอร์หลายตัว และดาวของแต่ละฟิลเตอร์มีขนาดไม่เท่ากัน ทั้งยังไม่ได้ปรับให้ตรงกันไว้ก่อน หลังรวมช่องสีแล้ว ขอบของดาวขนาดต่าง ๆ ก็จะเกิดวงแหวนดำ (ขาว) ซ้อนกันเป็นชั้น ๆ ระหว่างการปรับแต่งภาพ

ฉะนั้นการปรับแต่งดาวให้ดูดีจึงเป็นเรื่องที่พิถีพิถันมาก กลับกัน ในทางทฤษฎีถ้าปรับแต่งดาวได้ดี เป้าหมายหลักของภาพเดียวกันนั้นก็มักจะไม่แย่เช่นกัน ดาวจะดูดีหรือไม่ในแง่หนึ่งจึงเป็นภาพสะท้อนย่อส่วนของความละเอียดอ่อนในการปรับแต่งภาพ ก็ไม่แปลกที่ภาพ narrowband จะมีปัญหาเรื่องดาวเป็นพิเศษ เมื่อไรที่ไม่จำเป็นต้องใช้ดาว ก็ไม่ใช้เสียเลยจะดีกว่า