Artefacten in de sterren: hard edge en beschadiging van de sterren

Wanneer u een voltooid werk vergroot, is de staat van de sterren vaak wat uw vaardigheid in de nabewerking het duidelijkst verraadt. Als de sterren tijdens de bewerking beschadigd raken of er artefacten worden gecreëerd, ziet u dat niet in een verkleind beeld, maar zodra u inzoomt, komt de ware aard aan het licht. Dit artikel zet twee veelvoorkomende soorten sterartefact op een rij — beschadiging van de sterren en hard edge — en de oorzaken ervan.

Beschadiging van de sterren: meestal een slecht gemaakt masker

De boosdoener achter beschadiging van de sterren is doorgaans een slecht gemaakt masker. Zodra u inzoomt, ziet u het: op een klein beeld of een miniatuur op Facebook valt het misschien niet op, maar wanneer u na bepaalde bewerkingsstappen inzoomt, ontdekt u vaak dat de sterren erdoor zijn beïnvloed. Aan de hand van één reeks voorbeelden:

1. Een ster met gemiddelde helderheid raakt door een onjuist masker, na sterreductie via Erosion (in PS het filter Minimum), in het midden vervormd en asymmetrisch — precies de gebruikelijke bijwerking van een erosiefilter.
2. Ook kleine sterren ontwikkelen om dezelfde reden gedeeltelijke zwarte ringen langs hun rand.

Nadat het masker opnieuw is afgesteld en de sterren opnieuw zijn verkleind, blijft de rand van de sterren grotendeels normaal en treedt er geen vervorming meer op.

Uiteindelijk doet u het netjes afwerken van het sterdetail voor uzelf en niet voor anderen. Deze onvolkomenheden zijn pas bij een zeer sterke vergroting zichtbaar; u kunt anderen om de tuin leiden, maar u zou alleen uzelf tekortdoen — en dat is ook de reden waarom beeldbewerking zo veel tijd kost.

Hard edge: artefacten die tijdens de bewerking worden versterkt

Een andere veelvoorkomende situatie is een hard edge binnen in of rond een ster. Het is in werkelijkheid een artefact dat tijdens de bewerking is “gecreëerd” of “versterkt” — het bewijs is dat deze soort hard edge in het net geïntegreerde originele bestand niet bestaat: hij duikt pas in de latere bewerking op.

Hard edges verschijnen niet alleen in smalbandbeelden — ook LRGB heeft ze. Op grond van eerdere ervaring is de voornaamste oorzaak nog steeds het stermasker: door één correct stermasker te maken, lost u het probleem vrijwel volledig op.

Daarnaast is er een gemakkelijk over het hoofd geziene oorzaak: die ring rond de rand van een ster wordt tijdens de bewerking heel gemakkelijk versterkt. Als u met meerdere filters fotografeert en de stergrootte van filter tot filter verschilt zonder dat u die vooraf op elkaar hebt afgestemd, dan zullen na het combineren van de kanalen de randen van de verschillend grote sterren tijdens de bewerking ring na ring van zwart (of wit) ontwikkelen.

Mooi ogende sterren voor elkaar krijgen is dus in werkelijkheid een uiterst veeleisende aangelegenheid. Omgekeerd geldt: in theorie is, als de sterren goed zijn bewerkt, ook het eigenlijke opnameobject van diezelfde foto meestal niet slecht — hoe goed de sterren eruitzien, is tot op zekere hoogte een verkleinde weerspiegeling van de finesse van uw nabewerking. Geen wonder dat smalband zo veel sterproblemen kent; wanneer u het zonder de sterren kunt stellen, kunt u ze beter weglaten.