NGC 2997

NGC 2997 — De zuidelijke windmolen in de galactische waas

In de richting van het zuidelijke sterrenbeeld Luchtpomp ligt een schitterend eilanduniversum, op zo'n dertig à veertig miljoen lichtjaar van ons vandaan — het windmolenstelsel in de Luchtpomp.

Het ontvouwt zich vrijwel recht naar onze blikrichting, als een verfijnde kosmische windmolen, en toont twee volmaakt symmetrische spiraalarmen. Het hele stelsel meet meer dan honderdtwintigduizend lichtjaar in doorsnede; blauwe groepen jonge reuzensterren, roze stervormingsgebieden en donkere stofbanden verweven zich in de spiraalarmen tot een interstellair doek vol levenskracht. Maar dit beeld verbergt nog een andere laag van een kosmisch verhaal.

De brede, vaalrode nevelwaas die rondom NGC 2997 hangt, komt in werkelijkheid helemaal niet van dit verre stelsel, maar behoort tot onze eigen Melkweg — die uiterst zwakke Hα-waas in de interstellaire ruimte, die aan de buitenrand van het galactische vlak zweeft. Als een halfdoorschijnende kosmische sluier hangt hij stil tussen ons en het verre stelsel, en laat hij deze foto tegelijkertijd het bestaan van “twee kosmische schaalgroottes” vastleggen.

Dit is een bakermat van stergeboorte. De kern van NGC 2997 is omgeven door uitgestrekte wolken geïoniseerd waterstof, en over de spiraalarmen liggen heldere sterrenhopen en oplichtend gas verspreid, waardoor het hele stelsel een zachte maar energierijke blauwroze tint krijgt. De massa ervan bedraagt ongeveer honderd miljard maal die van de zon; het is het meest stralende lid van zijn sterrenstelselgroep, en wordt bovendien omringd door enkele tientallen dwergstelsels, wat erop wijst dat het zich in een levendige en drukke kosmische omgeving bevindt.

In de afgelopen ruim twintig jaar zijn in dit stelsel al twee supernova-uitbarstingen opgetekend, als tellen die door het universum eigenhandig geslagen worden, een bewijs dat het tot op de dag van vandaag met kracht nieuw leven voortbrengt. Onderzoek heeft ook aan het licht gebracht dat NGC 2997 een geordend en prachtig spiraalvormig magneetveld bezit, dat de gaswolken stil begeleidt om te draaien, in te storten en uiteindelijk de ene pasgeboren ster na de andere te ontsteken.
Van de ESO tot de Hubble-ruimtetelescoop hebben talloze grote observatoria naar dit juweel van de zuidelijke hemel gekeken. En nu verschijnt het ook, in alle stilte, in dit werk.

Aan de ene kant een stelsel op dertig miljoen lichtjaar afstand, aan de andere kant het gefluister van onze eigen Melkweg — de twee ontmoeten elkaar in één en hetzelfde beeld.

ASA500N
FLI Proline 16803
DDM85
Astrodon LRGBHa 50 mm
Lx10, Rx11, Gx10, Bx9, Hax20, 600s
Totale belichtingstijd: 10 uur
Opnamelocatie: Chilescope