NGC 2997

NGC 2997 Chong chóng trời nam trong màn sương mỏng của Ngân Hà

Về hướng chòm sao Tức Đồng (Antlia) ở bầu trời phương nam có một vũ trụ đảo tráng lệ, cách chúng ta chừng ba mươi đến bốn mươi triệu năm ánh sáng — thiên hà Chong Chóng trong chòm sao Tức Đồng.

Nó gần như phơi trọn mặt về phía hướng nhìn của chúng ta, tựa một chiếc chong chóng vũ trụ tinh xảo, phô ra cặp nhánh xoắn ốc đối xứng hoàn hảo. Toàn bộ thiên hà có đường kính hơn 120.000 năm ánh sáng; những cụm sao khổng lồ trẻ màu xanh lam, các vùng hình thành sao màu hồng cùng những dải bụi tối đan xen nhau trong các nhánh xoắn, tạo nên một tấm toan liên sao tràn đầy sức sống. Nhưng bức ảnh này còn giấu thêm một tầng câu chuyện vũ trụ khác.

Vầng sương đỏ nhạt mênh mông lan tỏa quanh NGC 2997 thật ra không đến từ thiên hà xa xôi ấy, mà thuộc về chính Ngân Hà của chúng ta — đó là lớp sương mỏng Hα liên sao cực kỳ mờ nhạt, trôi nổi ở rìa ngoài mặt phẳng đĩa Ngân Hà. Chúng như một tấm khăn voan vũ trụ bán trong suốt, lặng lẽ treo lơ lửng giữa chúng ta và thiên hà phương xa, khiến bức ảnh này cùng lúc ghi lại sự hiện diện của “hai quy mô vũ trụ”.

Đây là chiếc nôi nơi các ngôi sao ra đời. Nhân của NGC 2997 được bao quanh bởi những đám mây hydro bị ion hóa rộng lớn; trên các nhánh xoắn rải rác các cụm sao sáng và khí phát quang, khiến cả thiên hà mang sắc xanh lam pha hồng dịu dàng mà vẫn tràn đầy năng lượng. Khối lượng của nó vào khoảng một trăm tỷ lần khối lượng Mặt Trời, là thành viên rực rỡ nhất trong nhóm thiên hà của mình; xung quanh còn có hàng chục thiên hà lùn vây quanh, cho thấy nó đang ở trong một môi trường vũ trụ sôi động và náo nhiệt.

Trong hơn hai mươi năm qua, thiên hà này đã được ghi nhận hai lần bùng nổ siêu tân tinh, như những nhịp phách do chính vũ trụ gõ xuống, chứng tỏ đến nay nó vẫn đang mãnh liệt thai nghén những sự sống mới. Nghiên cứu cũng phát hiện NGC 2997 sở hữu một từ trường xoắn ốc trật tự và đẹp đẽ, lặng lẽ dẫn dắt các đám mây khí xoay tròn, co sụp, rồi cuối cùng thắp sáng từng ngôi sao mới sinh.
Từ ESO đến Kính viễn vọng không gian Hubble, vô số đài thiên văn lớn đã từng dõi nhìn viên ngọc quý này của bầu trời phương nam. Và giờ đây, nó cũng lặng lẽ xuất hiện trong tác phẩm này.

Một bên là thiên hà cách xa ba mươi triệu năm ánh sáng, một bên là tiếng thì thầm của Ngân Hà chúng ta, gặp nhau trong cùng một khung hình.

ASA500N
FLI Proline 16803
DDM85
Astrodon LRGBHa 50 mm
Lx10, Rx11, Gx10, Bx9, Hax20, 600s
Tổng thời gian phơi sáng: 10 giờ
Địa điểm chụp: Chilescope