Tạo mặt nạ tinh vân: hai cách làm với MLT và StarNet

Bài này được tổng hợp từ ghi chép năm 2021; một số công cụ hoặc quy trình đã có cập nhật, khi đọc bạn hãy lưu ý.

Trước đây tôi có xem một bộ tài liệu giảng dạy dành cho người mới học PixInsight, trong đó giữa chừng quy trình lại chuyển sang dùng Photoshop để tạo mặt nạ tinh vân. Điểm này tôi mãi vẫn không hiểu lắm, bởi bản thân PI có rất nhiều công cụ để tạo đủ loại mặt nạ, thật sự chẳng cần nhảy ra ngoài giữa chừng. Vừa hay trong tay có một ảnh NGC 6992, thế là tôi làm thử một lần bằng PI, xem tạo một mặt nạ đám mây khí rốt cuộc tốn bao nhiêu thời gian.

Nói đáp án trước: làm thủ công bằng MLT mất khoảng 10 phút, dùng StarNet mất khoảng 5 phút.

Dù dùng cách nào thì bước đầu tiên cũng như nhau: với ảnh màu, hãy trích xuất kênh luminance (L) trước.

Cách làm với MLT (khoảng 3 bước)

1. Dùng MLT (MultiscaleLinearTransform) để tạo mặt nạ sao.
2. Lấy ảnh gốc (Original) trừ đi mặt nạ sao này.
3. Hoàn thành mặt nạ đám mây khí sơ bộ.

Cách làm với StarNet (khoảng 2 bước)

1. Dùng StarNet để loại bỏ sao.
2. Lấy ảnh đám mây khí đã loại bỏ sao trừ đi mặt nạ sao do StarNet tạo ra.

Khác biệt giữa hai cách làm

Khác biệt lớn nhất giữa hai cách là StarNet nhanh hơn nhiều, và phần lớn thời gian đều dồn vào phép tính tách sao. Có điều StarNet chọn đám mây khí có thể chưa đủ trọn vẹn, nhưng chọn sao thì rất đầy đủ (so với khi dùng MLT).

Dĩ nhiên, những mặt nạ tinh vân thu được ở trên mới chỉ là bản nháp đầu, còn cần chỉnh thêm mới dùng được trong thực tế, chẳng hạn bằng Binarize, Dilation, Histogram Transformation, Curve Transformation, v.v. Thành phẩm đã chỉnh xong, dùng được ngay thì đặt ở phía sau (ảnh có màu đỏ), nguyên tắc là: chỗ nào cần che thì có che (như sao, nền), chỗ nào không nên che thì không che (đám mây khí).

Vì sao tôi không khuyên làm bằng vùng chọn của Photoshop

Cuối cùng, nói đôi lời về cách tạo mặt nạ bằng vùng chọn của Photoshop trong bộ tài liệu ấy. Cách đó quả thật đơn giản và tiện lợi, nhưng nhược điểm là vùng được chọn quá lớn, hơn nữa các sao nằm trong vùng chọn vẫn còn nguyên ở đó. Như vậy, trong lúc tăng cường đám mây khí, bạn sẽ tăng cường luôn các sao bên trong vùng chọn, khiến sao bên trong vùng chọn khác hẳn sao bên ngoài — đây đúng là điều chúng ta muốn tránh.